यंदा खरीप हंगामाची सुरुवात झाल्यासोबतच महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांच्या समोर एक गंभीर समस्या उभी आहे – **कापूस बियाण्याचा तुटवडा**. विशेषतः अकोला जिल्ह्यात, कापूस हे प्रमुख पीक असून, त्याच्या पेरणीसाठी लागणाऱ्या गुणवत्तापूर्ण बियाण्यांची तीव्र कमतरता जाणवत आहे. हा **कापूस बियाण्याचा तुटवडा** केवळ उपलब्धतेचा प्रश्न न राहता, शेतकऱ्यांच्या आर्थिक भविष्याला धोका निर्माण करणारा ठरू शकतो. यंदाही, मागील वर्षांप्रमाणेच, विशिष्ट … Read more
## चक्री पिक पद्धतीचे फायदे: शेती आणि आरोग्याचा नवा मार्ग एकाच पिकाची सक्ती: संकटाची सुरुवात सध्या शेतकरी बांधवांना नगदी पिकाच्या लालसेने त्याच जागेवर सतत एकच पीक घेण्याची प्रवृत्ती दिसून येत आहे. ही एकपीक पद्धत शेती, शेतकरी आणि मानवी आरोग्याचे नाजूक संतुलन पूर्णपणे बिघडवण्यासाठी प्रमुख कारणीभूत ठरत आहे. सोयाबीन, कापूस, ऊस, तूर किंवा उडीद यांसारखी पिके … Read more
हिमाचलच्या डोंगराळ भागात मधमाशा पालन व्यवसायात यश हे एक सुवर्णाक्षरांनी लिहिले जाणारे प्रकरण बनत आहे. उद्योजकता आणि पर्यावरणीय जागरूकतेच्या या अनोख्या संगमामुळे बेरोजगारीच्या दुष्टचक्रातून बाहेर पडण्याचा एक सुंदर मार्ग प्रशस्त झाला आहे. सरकारी प्रोत्साहन आणि कठोर परिश्रम यांच्या जोरावर अनेक युवक आता आत्मनिर्भर बनत आहेत, त्यांच्या आयुष्यात मधुर बदल घडवत आहेत. खरंच, मधमाशा पालन व्यवसायात … Read more
महाराष्ट्रातील शेतीच्या वैविध्यपूर्ण चित्रपटात फळबागा एक महत्त्वाचा रंग आहे. या क्षेत्राचा सर्वांगीण आणि शाश्वत विकास साध्य करण्यासाठी केंद्र शासनाच्या मार्गदर्शनाखाली सन २००५-०६ पासून राष्ट्रीय फलोत्पादन अभियान (एनएचएम) सुरू करण्यात आले. वर्ष २०१४-१५ पासून हे अभियान एकात्मिक फलोत्पादन विकास अभियान (एमआयडीएच) म्हणून अधिक व्यापक स्वरूपात कार्यरत आहे. केंद्र आणि राज्य शासनाचा अनुक्रमे ६०% आणि ४०% वित्तपुरवठा … Read more
## पेरणीच्या काळाचे धोरण: पंजाबराव डख यांचे शेतकऱ्यांसाठी मार्गदर्शन मेच्या पावसाने तयार केलेली पार्श्वभूमी मे महिन्याच्या अखेरीस झालेल्या चांगल्या पावसाने आता विश्रांती घेतली असली, तरी त्याने महाराष्ट्रातील अनेक भागात महत्त्वाचा ओलावा निर्माण केला आहे. हा ओलावा, जरी थेट मान्सूनचा नसला तरी, पुढील पेरणी हंगामासाठी पायाभूत तयारी म्हणून काम करतो. हवामानातील या बदलाचा शेतीवर होणारा परिणाम … Read more
भारतातील लक्षावधी शेतकऱ्यांच्या आर्थिक स्थैर्यासाठी **पीएम किसान योजनेचे हफ्ते पुन्हा सुरू करण्यासाठी मार्गदर्शन** महत्त्वाचे ठरते. या योजनेअंतर्गत अनेक शेतकरी नियमितपणे आर्थिक साहाय्य घेत असतात. मात्र, तांत्रिक गैरसमज किंवा अनभिज्ञतेमुळे काही शेतकऱ्यांचे खाते बंद झाले आहेत, परिणामी त्यांना हफ्ते मिळणे बंद पडले आहे. अशा परिस्थितीत निराश झालेल्या शेतकऱ्यांसाठी आता आशेचा किरण दिसत आहे. **पीएम किसान योजनेचे … Read more
आजच्या काळात बदलते हवामान, अतिवृष्टी, दुष्काळ, रासायनिक खतांचा अतिवापर आणि यांत्रिक शेतीच्या पद्धतींमुळे जमिनीची सुपिकता धोक्यात आली आहे. मातीच्या पृष्ठभागाखालील घट्ट थर (हार्ड पॅन) पिकांच्या वाढीस अडथळा निर्माण करतो, पाण्याचा ओघ रोखतो आणि मुळांच्या प्रसाराला मर्यादा घालतो. अशा परिस्थितीत **खोल नांगरणी करण्याचे फायदे** अनेक आहेत. ही पद्धत मातीची संरचना सुधारून पिकांच्या उत्पादनक्षमतेत महत्त्वपूर्ण वाढ करू … Read more