महाराष्ट्रातील शेतकरी भावांसमोर सध्या अनेक समस्या उभ्या आहेत – मातीची धूप वाढत आहे, जमिनीची सुपीकता कमी होत आहे, सेंद्रिय अंशात घट झाली आहे आणि दुष्काळाचे काही वर्षे सतत सामना करावा लागत आहे. या समस्यांवर मात करण्यासाठी अमेरिकेतील No-Till Farming तंत्रज्ञान आपल्या शेतीत कसे वापरावे याचा विचार करणे गरजेचे झाले आहे. अमेरिकेत गेल्या चार-पाच दशकांत ही … Read more
आधुनिक कृषी क्षेत्रात शास्त्रोक्त पद्धतीने शेती करण्याची गरज दिवसेंदिवस वाढत आहे. या संदर्भात, मातीची गुणवत्ता ओळखणे ही पहिली पायरी मानली जाते. शेतकऱ्यांना त्यांच्या गावातूनच सुलभ आणि परवडणारी माती चाचणी सुविधा उपलब्ध करून देण्यासाठी केंद्र सरकारने गाव पातळीवरील माती परीक्षण प्रयोगशाळा योजना राबविण्यास सुरुवात केली आहे. ही एक अशी योजना आहे ज्यामुळे ग्रामीण भागातील उद्योजक स्वतःची … Read more
भारतात,विशेषतः महाराष्ट्रात, पीक विमा याविषयीची संकल्पना अजूनही कागदपत्रे, सर्व्हे अधिकाऱ्यांची वाट पाहणे आणि अखेरीस अपुरी वा नाकारली गेलेली दावा रक्कम याच्याशी निगडित आहे. याच्या पूर्णतः विपरित, अमेरिकेतील शेतकरी दशकांपासून एक अत्यंत सुलभ, पारदर्शक आणि अत्यंत कार्यक्षम अशा पीक विमा प्रणालीचा आधार घेत आहेत. अमेरिकेतील Crop Insurance मॉडेल मधील अनुकरणीय बाबी म्हणजे त्याची सार्वजनिक-खाजगी भागीदारीची रचना … Read more
महाराष्ट्रातील शेतकरी आणि पाणी ही दोन्ही एकमेकांशी झगडणारी एक जुनी जोडी आहे. विदर्भ, मराठवाडा यासारख्या भागात दरवर्षी दुष्काळाची सावली पसरते, तर पश्चिम महाराष्ट्रातील काही भागांमध्येही पावसाचे अनिश्चित स्वरूप शेतीला धोकाच ठरते. पावसावरचे अवलंबून राहणे, नाल्यातून वाहून जाणारे मौल्यवान पाणी, उंच-सखल जमीन आणि चुकीच्या पद्धतीने केलेले सिंचन यामुळे पीक उत्पादनावर नकारात्मक परिणाम होतो. अशा या गंभीर … Read more
जेव्हा जेव्हा शेतीच्या क्षेत्रात तंत्रज्ञानाचा वापर वाढतो, तेव्हा तेव्हा शेतीचे स्वरूप बदलताना दिसते. अशाच एका प्रगतीचे नाव आहे फवारणी ड्रोनसाठी ८० टक्के अनुदान योजना. महाराष्ट्र शासनाने सुरू केलेली ही योजना शेतकऱ्यांच्या आर्थिक भाराचे प्रमाण कमी करण्यासाठी आणि आधुनिक शेतीला चालना देण्यासाठी एक महत्त्वाचे पाऊल आहे. सध्या, शेतकरी समुदायासमोर मोठा आव्हान आहे ते म्हणजे रासायनिक खते … Read more
राज्य सरकारच्या कृषीसमृद्धी योजनेंतर्गत ट्रॅक्टर चालित रुंद-सरी वरंबा (BBF — Bed and Border/Multiple Row Planter) साठी शेतकर्यांना विक्री किमतीच्या ५०% अनुदान देण्यात येते. या अनुदानाद्वारे एकूण प्रति यंत्र अंदाजे जास्तीतजास्त ₹70,000 पर्यंतच्या यंत्रासाठी 50% अनुदान (उदा. ₹70,000 वर 50% = ₹35,000) किंवा योजनेंतर्गत कायमच्या अधिकृत मर्यादा प्रमाणे निधी दिला जातो. (प्रत्यक्ष मर्यादा व रक्कम स्थानिक … Read more
महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांसाठी एक आशेचा किरण निर्माण झाला आहे. महाराष्ट्र राज्य सहकारी पणन महामंडळ, मुंबई व नाफेड यांच्या संयुक्त विद्यमाने हंगाम २०२५-२६ साठी कडधान्य खरेदीस सुरुवात झाली आहे. ही एक अशी योजना आहे ज्यामुळे पणनतर्फे हमीभावाने शेतमाल खरेदीस प्रारंभ होऊन शेतकऱ्यांना त्यांच्या उत्पादनाचा योग्य दर मिळण्यास मदत होईल. शेतकरी समुदायाला दीर्घकाळापासून भावसंकोचाच्या समस्येचा सामना करावा लागत … Read more