इ.स. १८८३ मध्ये, एका दुष्काळी आपत्तीनंतर झालेल्या शिफारसीनुसार, कृषी खात्याची पायंडी पडली. हे खाते आजच्या कृषी विभागाचे पूर्वज होते, ज्याने दशकांपासून देशाच्या अन्नसुरक्षेच्या पाठीचा कणा बनण्याचे काम केले आहे. जवळपास ३८ वर्षांपूर्वी तयार झालेले बोधचिन्ह आणि घोषवाक्य यांनी दीर्घकाळापासून विभागाची ओळख दर्शविली आहे. मात्र, आजच्या डिजिटल युगात, जगण्यासाठी अद्ययावत राहणे गरजेचे आहे, आणि याच दृष्टीकोनातून … Read more
शेतीक्षेत्रात डिजिटल ट्रान्सफॉर्मेशनचा एक नवीन आदर्श साकार झाला आहे. नाफेडने सुरू केलेल्या ‘ई-समृद्धी’ मोबाइल ॲपने शेतकऱ्यांच्या जीवनात मोठे बदल घडवून आणण्याची संधी निर्माण केली आहे. ही संपूर्ण ई समृद्धी ॲप ऑनलाईन नोंदणी प्रक्रिया (e Samruddhi app online registration process) शेतकऱ्यांसाठी अत्यंत सुलभ आणि सोयीस्कर बनवण्यात आली आहे. शेतकऱ्यांच्या बोटांचे ठसे जुळत नसल्यामुळे होणाऱ्या सर्व अडचणी … Read more
ड्रिप इरिगेशन ही आधुनिक शेतीतील एक क्रांतिकारी सिंचन पद्धत आहे ज्याने जगभरातील शेतकऱ्यांचे जीवन बदलून टाकले आहे. या पद्धतीमध्ये पाणी थेट वनस्पतीच्या मुळाशी थेंबाथेंबाने पोहोचवले जाते, ज्यामुळे पाण्याची वाया जाणे कमी होते. ड्रिप इरिगेशनचे फायदे आणि तोटे यांचे खोलवर विश्लेषण केल्यास, ही पद्धत कोणत्याही शेतकऱ्यासाठी फायद्याची ठरू शकते असे आपल्याला दिसून येते. ड्रिप इरिगेशनचे फायदे … Read more
अलीकडील काळात, हिंस्र पशु मानवी वस्त्यांमध्ये शिरून माणसांवर हल्ले करण्याच्या घटना वाढल्या आहेत. बिगर, वाघ, कोल्हे, ससे, रानडुक्कर अशा विविध हिंस्र पशू शहरी आणि ग्रामीण भागात प्रवेश करून माणूस आणि पशु या दोघांच्याही जीवितावर संकट निर्माण करत आहेत. या संघर्षामागील मुख्य कारणे म्हणजे मानवी वस्तीचा विस्तार, वनक्षेत्रातील घट, नैसर्गिक अधिवासाचा नाश आणि अन्नस्रोतांसाठीची चणचण. अशा … Read more
भारतीय शेतीत परंपरागत पिकांबरोबरच आर्थिकदृष्ट्या फायदेशीर ठरू शकणाऱ्या बागायती पिकांचा अभ्यास करणे अत्यंत गरजेचे ठरते. अशाच एका मौल्यवान फळपिकामध्ये अंजीराचा समावेश होतो, जे केवळ पोषणदृष्ट्याच समृद्ध नसून शेतकऱ्यांसाठी उत्पन्नाचा एक उत्तम स्रोत ठरू शकते. आधुनिक संशोधनाने निर्माण केलेले सुधारित वाण हे या दिशेने एक मोठे पाऊल आहे, ज्यामध्ये अंजीर लागवड आणि फुले राजेवाडी वाण यांचा … Read more
सध्या राज्यात स्थानिक स्वराज्य संस्थांसाठी निवडणुका जाहीर झालेल्या असून, या निवडणुकीसंदर्भात आचारसंहिता लागू करण्यात आलेली आहे. आचारसंहिता कालावधीत **महाडीबीटी अनुदान** प्रक्रिया अखंडित चालू ठेवण्याच्या शासनाच्या निर्णयामुळे शेतकऱ्यांमध्ये विश्वास निर्माण झाला आहे. सामान्यत: निवडणुकीच्या हंगामात प्रशासकीय कार्यवाही मंदावल्याची शेतकऱ्यांमधील भीती दूर करण्यास हा निर्णय महत्त्वपूर्ण ठरला आहे. शिवाय, वेळेवर मिळालेले **महाडीबीटी अनुदान** शेतकऱ्यांना पेरणीच्या हंगामासाठी आवश्यक … Read more
कृषी विभागाचा नवीन लोगो; ऐतिहासिक पार्श्वभूमी आणि बदलाची गरज राज्यातील कृषी विभागाचा इतिहास खूप पुरातन आहे. इ.स. 1881 च्या फेमीन कमीशनच्या शिफारशीनुसार जुलै 1883 मध्ये कृषी खात्याची स्थापना करण्यात आली. तर मे 1987 साली शेतकरी मासिकाच्या अंकामध्ये कृषी विभागाचे बोधचिन्ह आणि घोषवाक्य पहिल्यांदा वापरण्यात आले. तेव्हापासून आजपर्यंत तेच बोधचिन्ह आणि घोषवाक्य वापरण्यात आले होते. परंतु … Read more