यवतमाळ जिल्ह्यात कांदाचाळ साठवणूक गृह अनुदान योजना जाहीर

यवतमाळ जिल्ह्यात कांदा पिकाचे उत्पादन मोठ्या प्रमाणात घेतले जाते. मात्र योग्य साठवणूक व्यवस्थेअभावी कांदा उघड्यावर किंवा पारंपरिक पद्धतीने साठवल्याने सडून मोठे नुकसान होते. हे नुकसान टाळण्यासाठी राष्ट्रीय कृषी विकास योजनेंतर्गत काढणीपश्चात व्यवस्थापन कार्यक्रमात कांदाचाळ साठवणूक गृह अनुदान उपलब्ध करून देण्यात आले आहे. सन २०२६-२७ या वर्षात सुधारित मापदंडानुसार ही संधी शेतकऱ्यांना मिळणार आहे.

अनुदानाचे प्रमाण आणि क्षमता

कांदाचाळ साठवणूक गृह अनुदान योजनेअंतर्गत ५ ते १ हजार मेट्रिक टन क्षमतेच्या कमी खर्चाच्या कांदाचाळ उभारणीसाठी प्रति मेट्रिक टन ८ हजार रुपये खर्च गृहीत धरून ५० टक्के अनुदान देय राहणार आहे. प्रकल्प खर्च ३० लाख रुपयांपेक्षा जास्त असल्यास बँक कर्ज घेणे अनिवार्य आहे. यामुळे शेतकऱ्यांना शास्त्रशुद्ध साठवणूक सुविधा उभारता येईल.

पात्रता निकष

कांदाचाळ साठवणूक गृह अनुदान मिळविण्यासाठी अर्जदाराच्या स्वतःच्या मालकीची जमीन असणे आवश्यक आहे. तसेच शेतात कांदा किंवा लसूण पिकाचे उत्पादन घेणेही गरजेचे आहे. वैयक्तिक शेतकरी, शेतकरी गट, महिला बचत गट, शेतकरी उत्पादक कंपन्या (एफपीओ), नोंदणीकृत शेती संस्था आणि सहकारी संस्था या योजनेसाठी पात्र आहेत.

योजनेचा मुख्य उद्देश

कांदाचाळ साठवणूक गृह अनुदान योजनेचा मुख्य उद्देश कांद्याचे सडणे आणि गुणवत्ता घसरणे रोखणे हा आहे. शास्त्रशुद्ध साठवणूक गृह उभारल्याने कांदा जास्त काळ टिकतो, बाजारभाव चांगले मिळतात आणि शेतकऱ्यांचे नुकसान कमी होते. काढणीपश्चात व्यवस्थापन सुधारण्यासाठी हे पाऊल महत्त्वाचे आहे.

अर्ज प्रक्रिया

कांदाचाळ साठवणूक गृह अनुदान साठी इच्छुक शेतकऱ्यांनी महाडीबीटी पोर्टलवरील https://mahadbt.maharashtra.gov.in या संकेतस्थळावर ‘फलोत्पादन’ घटकांतर्गत ऑनलाईन अर्ज सादर करावेत. अर्ज भरताना सर्व माहिती अचूक भरावी आणि आवश्यक कागदपत्रे अपलोड करावीत.

आवश्यक कागदपत्रे आणि अटी

कांदाचाळ साठवणूक गृह अनुदान अर्जासाठी जमिनीच्या मालकीचे पुरावे, ७/१२ उतारा, कांदा किंवा लसूण पिकाच्या उत्पादनाचा पुरावा आणि इतर आवश्यक कागदपत्रे लागतील. प्रकल्प खर्च ३० लाखांपेक्षा जास्त असल्यास बँक कर्जाची कागदपत्रेही आवश्यक ठरतील. सर्व अटी पूर्ण केल्यानंतरच अनुदान मंजूर होईल.

लाभार्थी निवड आणि अंमलबजावणी

कांदाचाळ साठवणूक गृह अनुदान योजनेत पात्र अर्जदारांची निवड नियमांनुसार करण्यात येईल. मंजूर प्रकल्पांना ५० टक्के अनुदान दिले जाईल. कमी खर्चाच्या आणि शास्त्रशुद्ध रचना असलेल्या कांदाचाळांना प्राधान्य दिले जाईल.

अधिक माहितीसाठी संपर्क

कांदाचाळ साठवणूक गृह अनुदान योजनेबाबत अधिक माहितीसाठी नजीकच्या तालुका कृषी अधिकारी किंवा मंडळ कृषी अधिकारी कार्यालयाशी संपर्क साधावा. जिल्हा अधीक्षक कृषी अधिकारी मनोजकुमार ढगे यांनी शेतकऱ्यांना या संधीचा लाभ घेण्याचे आवाहन केले आहे.

अंतिम आवाहन

कांदाचाळ साठवणूक गृह अनुदान ही यवतमाळ जिल्ह्यातील कांदा उत्पादक शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाची संधी आहे. योग्य साठवणूक व्यवस्थेमुळे नुकसान कमी होईल आणि उत्पन्न वाढेल. पात्र शेतकऱ्यांनी महाडीबीटी पोर्टलवर लवकरात लवकर ऑनलाईन अर्ज सादर करावा.

**FAQ – १० सविस्तर प्रश्नोत्तरे**

**१. कांदाचाळ साठवणूक गृह अनुदान कोणत्या योजनेंतर्गत आहे?**
ही योजना राष्ट्रीय कृषी विकास योजनेंतर्गत काढणीपश्चात व्यवस्थापन कार्यक्रमात राबविण्यात येत आहे.

**२. अनुदान किती टक्के मिळेल?**
सुधारित मापदंडानुसार ५० टक्के अनुदान देय राहणार आहे.

**३. कांदाचाळाची क्षमता किती असावी?**
५ ते १ हजार मेट्रिक टन क्षमतेच्या कमी खर्चाच्या कांदाचाळ उभारणीसाठी अनुदान उपलब्ध आहे.

**४. प्रति मेट्रिक टन खर्च किती गृहीत धरला आहे?**
प्रति मेट्रिक टन ८ हजार रुपये खर्च गृहीत धरून अनुदान मोजले जाईल.

**५. प्रकल्प खर्च ३० लाखांपेक्षा जास्त असल्यास काय करावे?**
प्रकल्प खर्च ३० लाख रुपयांपेक्षा जास्त असल्यास बँक कर्ज घेणे अनिवार्य आहे.

**६. कोण पात्र आहेत?**
वैयक्तिक शेतकरी, शेतकरी गट, महिला बचत गट, शेतकरी उत्पादक कंपन्या (एफपीओ), नोंदणीकृत शेती संस्था आणि सहकारी संस्था पात्र आहेत.

**७. जमीन आणि पिकाबाबत काय अटी आहेत?**
अर्जदाराच्या स्वतःच्या मालकीची जमीन असणे आणि शेतात कांदा किंवा लसूण पिकाचे उत्पादन घेणे आवश्यक आहे.

**८. अर्ज कुठे करावा?**
महाडीबीटी पोर्टल https://mahadbt.maharashtra.gov.in वर ‘फलोत्पादन’ घटकांतर्गत ऑनलाईन अर्ज सादर करावा.

**९. अधिक माहिती कुठे मिळेल?**
नजीकच्या तालुका कृषी अधिकारी किंवा मंडळ कृषी अधिकारी कार्यालयाशी संपर्क साधावा.

**१०. योजनेचा मुख्य फायदा काय आहे?**
शास्त्रशुद्ध कांदाचाळ उभारल्याने कांदा सडणे कमी होते, गुणवत्ता टिकते आणि शेतकऱ्यांचे आर्थिक नुकसान टाळले जाते.

माहितीचा अधिकृत स्रोत: जिल्हा माहिती कार्यालय, यवतमाळ

लेखक : भूषण इंगळे
मुख्य विश्लेषक (सरकारी योजना व कृषी क्षेत्र)

लेखक महाराष्ट्रातील विविध **सरकारी योजना, आधुनिक शेती तंत्रज्ञान, शेतकरी कल्याण, रोजगार आणि फायनान्स** अशा महत्वपूर्ण विषयांचे अभ्यासक व लेखक आहेत. आपल्या लेखणीच्या माध्यमातून सर्वसामान्य नागरिक आणि शेतकरी बांधवांपर्यंत अत्यंत अचूक, विश्वासार्ह आणि उपयुक्त माहिती सोप्या भाषेत पोहोचवणे, हेच त्यांच्या "कामाची बातमी" या व्यासपीठाचे मुख्य उद्दिष्ट आहे.