स्वतःचे घर घेताना आपण आनंदाने होम लोन घेतो, पण काही वर्षांनंतर दर महिन्याला खिशाला बसणारा EMI चा फटका आपल्याला जाणवू लागतो. वाढते व्याजदर आणि महागाईमुळे गृह कर्जाचा हप्ता भरणे अनेकांसाठी डोकेदुखी ठरते. पण तुम्हाला माहिती आहे का? काही स्मार्ट आर्थिक निर्णय घेऊन तुम्ही तुमचा Home Loan EMI कमी करण्याचे उपाय शोधू शकता. २०२६ मध्ये बँकिंग क्षेत्रात अनेक नवीन सवलती आल्या आहेत, ज्याचा वापर करून तुम्ही केवळ तुमचा हप्ताच नाही, तर एकूण व्याजातही लाखो रुपयांची बचत करू शकता. या सविस्तर मार्गदर्शकात आपण ७ अशा पद्धती पाहणार आहोत ज्या तुमच्या कर्जाचा डोंगर कमी करतील.
१. कर्जाचा कालावधी वाढवणे (Increase Loan Tenure)
हा EMI कमी करण्याचा सर्वात सोपा आणि तात्काळ मार्ग आहे. जर तुमचा मासिक हप्ता तुमच्या बजेटच्या बाहेर जात असेल, तर तुम्ही बँकेला विनंती करून कर्जाचा कालावधी (Tenure) वाढवू शकता. उदाहरणार्थ, तुमचे कर्ज १५ वर्षांचे असेल तर ते २० किंवा २५ वर्षे केल्यास मासिक हप्ता कमी होतो.
सावधानता: कालावधी वाढवल्याने तुमचा मासिक भार कमी होईल, पण प्रदीर्घ काळात तुम्ही बँकेला खूप जास्त व्याज द्याल. त्यामुळे हा पर्याय फक्त तेव्हाच वापरा जेव्हा तुमची आर्थिक स्थिती अत्यंत ओढाताणीची असेल.
HOME Loan EMI Calculator वापरण्याची एकदम सोपी पद्धत जाणून घ्या
२. होम लोन बॅलन्स ट्रान्सफर (Balance Transfer to Other Bank)
जर तुमची सध्याची बँक जास्त व्याजदर आकारत असेल, तर तुम्ही तुमचे उरलेले कर्ज दुसऱ्या बँकेत वळवू शकता, जिथे व्याजदर कमी आहे. यालाच ‘Home Loan Balance Transfer’ म्हणतात. Home Loan EMI कमी करण्याचे उपाय शोधताना हा सर्वात प्रभावी मार्ग मानला जातो.
उदा: जर तुमच्या बँकेचा दर ९% असेल आणि दुसरी बँक ८.४०% देत असेल, तर ०.६०% चा फरक तुमच्या २० वर्षांच्या कर्जात १० ते १२ लाख रुपयांची बचत करू शकतो. ट्रान्सफर करण्यापूर्वी प्रोसेसिंग फी आणि इतर चार्जेसचा हिशोब नक्की करा.
कमी CIBIL Score असताना Home Loan मिळविण्याचे 7 खात्रीशीर मार्ग
३. अंशतः मुद्दल परतफेड (Pre-payment of Principal)
बँक तुमच्याकडून जे व्याज घेते ते तुमच्या शिल्लक मुद्दलावर (Outstanding Principal) असते. जर तुमच्याकडे बोनस, इन्क्रिमेंट किंवा इतर गुंतवणुकीतून जास्तीचे पैसे आले, तर ते थेट कर्जाच्या मुद्दलात भरा.
नियम: दरवर्षी तुमच्या मुद्दलाच्या किमान ५% रक्कम अतिरिक्त भरल्यास, तुमचे २० वर्षांचे कर्ज फक्त १२-१३ वर्षात संपू शकते. यामुळे तुमचा EMI बदलणार नाही, पण कर्जाचा कालावधी झपाट्याने कमी होईल, ज्यामुळे व्याजाची प्रचंड बचत होईल.
जुने घर/फ्लॅट विकत घेण्यासाठी Home Loan कसे मिळवावे? वाचा संपूर्ण मार्गदर्शन
४. दरवर्षी हप्त्याची रक्कम वाढवा (Step-up EMI)
जसजसे तुमचे वय आणि पगार वाढतो, तसतसे तुम्ही तुमचा हप्ता वाढवण्याचा पर्याय निवडू शकता. याला ‘Step-up Repayment’ म्हणतात. Home Loan EMI कमी करण्याचे उपाय मध्ये ही एक प्रगत ट्रिक आहे. दरवर्षी जर तुम्ही तुमचा EMI फक्त ५% ते १०% ने वाढवला, तर चक्रवाढ व्याजाचा फायदा मिळून तुमचे कर्ज खूप लवकर फिटते. यामुळे भविष्यातील EMI चा ताण कमी होतो.
५. ओव्हरड्राफ्ट सुविधेचा वापर (Home Loan Overdraft/Maxgain)
अनेक बँका (उदा. SBI Maxgain) होम लोनसोबत ओव्हरड्राफ्ट सुविधा देतात. यात तुमचे गृह कर्ज खाते एका चालू खात्याप्रमाणे (Current Account) काम करते. तुमच्याकडे असलेले जास्तीचे पैसे तुम्ही या खात्यात ठेवू शकता. जेवढे पैसे या खात्यात असतील, तेवढ्या रकमेवर बँक व्याज आकारत नाही. गरज पडल्यास तुम्ही हे पैसे कधीही काढू शकता. यामुळे तुमच्याकडील ‘पडून असलेल्या’ पैशांचा वापर व्याजाचा भार कमी करण्यासाठी होतो.
HOME Loan balance transfer करण्याचे फायदे जाणून घ्या
६. चांगल्या सिबिल स्कोरचा फायदा घ्या (Leverage CIBIL Score)
२०२६ मध्ये बँका रिस्क-आधारित व्याजदर (Risk-based Pricing) आकारतात. जर तुमचा सिबिल स्कोर ८०० च्या वर गेला असेल, तर तुम्ही तुमच्या बँकेला व्याजदर कमी करण्याची विनंती करू शकता. अनेक बँका चांगले ट्रॅक रेकॉर्ड असलेल्या ग्राहकांसाठी ‘Retention Rate’ अंतर्गत कमी व्याजदर देतात. Home Loan EMI कमी करण्याचे उपाय शोधताना तुमच्या क्रेडिट रिपोर्टकडे दुर्लक्ष करू नका.
७. व्याजाच्या प्रकारात बदल करा (Switch from Fixed to Floating)
जर तुम्ही जुन्या ‘Fixed Rate’ प्रणालीवर असाल, तर तुम्ही ती बदलून नवीन ‘Floating Rate’ (RLLR) मध्ये ट्रान्सफर करून घेऊ शकता. फ्लोटिंग रेटमध्ये आरबीआयने रेपो रेट कमी केल्याचा थेट फायदा ग्राहकांना मिळतो. बँकेला एक ठराविक ‘स्विचिंग फी’ देऊन तुम्ही कमी व्याजदराचा लाभ घेऊ शकता, ज्यामुळे तुमचा EMI आपोआप कमी होईल.
HOME Loan insurance घेणे फायद्याचा सौदा की तोट्याचा? जाणून घ्या
निष्कर्ष: स्मार्ट नियोजनाने व्हा कर्जमुक्त
गृह कर्ज हा एक मोठा आर्थिक भार असला तरी, वरील ७ मार्गांचा अवलंब करून तुम्ही तो सुसह्य करू शकता. Home Loan EMI कमी करण्याचे उपाय शोधताना नेहमी आपल्या आर्थिक उद्दिष्टांचा विचार करा. ‘कामाची बातमी’ पोर्टलवर आमचा उद्देश तुम्हाला आर्थिकदृष्ट्या साक्षर करणे हाच आहे. हा लेख सविस्तर वाचल्याबद्दल धन्यवाद! तुमच्या काही शंका असल्यास कमेंटमध्ये नक्की विचारा.