स्वाधार योजनेच्या नूतनीकरण अर्जांना 15 ऑक्टोबरपर्यंत मुदतवाढ; पात्र विद्यार्थ्यांना मोठा दिलासा

भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर स्वाधार योजनेअंतर्गत सन 2026-27 या शैक्षणिक वर्षासाठी नूतनीकरण अर्ज सादर करण्याची मुदत आता 15 ऑक्टोबर 2026 पर्यंत वाढविण्यात आली आहे. ऑनलाइन अर्ज भरताना विद्यार्थ्यांना येणाऱ्या तांत्रिक अडचणी तसेच काही विद्यार्थ्यांचे निकाल अद्याप जाहीर झाले नसल्याने सामाजिक न्याय व विशेष सहाय्य विभागाने हा निर्णय घेतला आहे. यापूर्वी नूतनीकरण अर्ज सादर करण्याची अंतिम मुदत 30 सप्टेंबर 2026 होती.

तांत्रिक अडचणी आणि निकालास विलंबामुळे मुदतवाढ

स्वाधार योजनेच्या ऑनलाइन अर्ज प्रक्रियेदरम्यान काही विद्यार्थ्यांना तांत्रिक अडचणींचा सामना करावा लागत होता. त्याचबरोबर काही विद्यार्थ्यांचे संबंधित शैक्षणिक निकाल अद्याप जाहीर झालेले नसल्याने त्यांना नूतनीकरण अर्ज पूर्ण करण्यास अडचणी येत होत्या. विद्यार्थ्यांचे शैक्षणिक नुकसान होऊ नये आणि पात्र विद्यार्थ्यांना योजनेचा लाभ मिळावा, यासाठी नूतनीकरण अर्जाची मुदत 15 ऑक्टोबरपर्यंत वाढविण्यात आली आहे.

स्वाधार योजना कोणत्या विद्यार्थ्यांसाठी आहे?

सामाजिक न्याय व विशेष सहाय्य विभागामार्फत शासकीय वसतिगृहात प्रवेशासाठी पात्र असलेल्या तसेच वसतिगृहासाठी रीतसर अर्ज करूनही प्रवेश न मिळालेल्या अनुसूचित जाती आणि नवबौद्ध प्रवर्गातील विद्यार्थ्यांसाठी भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर स्वाधार योजना राबविण्यात येते. या योजनेचा उद्देश विद्यार्थ्यांना शिक्षण सुरू ठेवण्यासाठी आवश्यक आर्थिक सहाय्य उपलब्ध करून देणे हा आहे.

अकरावी, बारावी आणि उच्च शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांना लाभ

स्वाधार योजनेअंतर्गत इयत्ता 11वी, 12वी तसेच व्यावसायिक आणि बिगर व्यावसायिक अभ्यासक्रमांमध्ये प्रवेश घेतलेल्या पात्र विद्यार्थ्यांना आर्थिक सहाय्य केले जाते. वसतिगृहाची सुविधा उपलब्ध नसलेल्या किंवा वसतिगृहात प्रवेश न मिळालेल्या पात्र विद्यार्थ्यांना शिक्षणासाठी आवश्यक सुविधा स्वतः उपलब्ध करून घेता याव्यात, यासाठी योजनेच्या माध्यमातून मदत केली जाते.

भोजन आणि निवासासाठी आर्थिक सहाय्य

स्वाधार योजनेअंतर्गत पात्र विद्यार्थ्यांना भोजन भत्ता, निवास भत्ता तसेच इतर शैक्षणिक सुविधांसाठी आर्थिक सहाय्य देण्यात येते. त्यामुळे शासकीय वसतिगृहात प्रवेश न मिळालेल्या पात्र विद्यार्थ्यांना शिक्षण सुरू ठेवण्यासाठी आवश्यक खर्च भागविण्यास काही प्रमाणात मदत होते.

तालुकास्तरावर शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांनाही लागू

सामाजिक न्याय व विशेष सहाय्य विभागाच्या शासन निर्णयानुसार डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर स्वाधार योजना तालुकास्तरावर शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठीही लागू करण्यात आली आहे. त्यामुळे संबंधित पात्रता पूर्ण करणाऱ्या विद्यार्थ्यांनी आपल्या परिसरातील योजनेच्या लागू क्षेत्राची माहिती घेऊन ऑनलाइन अर्ज करणे आवश्यक आहे.

30 सप्टेंबरची मुदत वाढवून 15 ऑक्टोबर करण्यात आली

सन 2026-27 साठी स्वाधार योजनेच्या नूतनीकरण अर्जांची ऑनलाइन प्रक्रिया https://hmasnew.mahait.org या पोर्टलवर सुरू आहे. यापूर्वी अर्ज सादर करण्याची अंतिम तारीख 30 सप्टेंबर 2026 निश्चित करण्यात आली होती. मात्र, विद्यार्थ्यांना येणाऱ्या तांत्रिक अडचणी आणि निकालास होणारा विलंब लक्षात घेऊन आता ही मुदत 15 ऑक्टोबर 2026 पर्यंत वाढविण्यात आली आहे.

धाराशिव शहरातील पात्र विद्यार्थ्यांनी अर्ज करावा

धाराशिव नगरपालिका हद्दीतील महाविद्यालयांमध्ये शिक्षण घेणाऱ्या आणि स्वाधार योजनेसाठी पात्र असलेल्या ज्या विद्यार्थ्यांनी अद्याप नूतनीकरण अर्ज सादर केलेला नाही, त्यांनी वाढीव मुदतीचा लाभ घ्यावा. विद्यार्थ्यांनी 15 ऑक्टोबर 2026 पूर्वी ऑनलाइन अर्जाची प्रक्रिया पूर्ण करणे आवश्यक आहे.

सर्व तालुका नगरपालिका आणि नगरपरिषद क्षेत्रातील विद्यार्थ्यांसाठी संधी

धाराशिव जिल्ह्यातील सर्व तालुका नगरपालिका आणि नगरपरिषद हद्दीतील महाविद्यालयांमध्ये शिक्षण घेणाऱ्या स्वाधार योजनेसाठी पात्र विद्यार्थ्यांनाही या मुदतवाढीचा लाभ घेता येणार आहे. यापूर्वी अर्ज न केलेल्या पात्र विद्यार्थ्यांनी विलंब न करता ऑनलाइन अर्ज प्रक्रिया पूर्ण करण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.

शासकीय वसतिगृह नसलेल्या तालुक्यांतील विद्यार्थ्यांनी थेट अर्ज करावा

ज्या तालुक्यांमध्ये शासकीय वसतिगृह उपलब्ध नाही, अशा तालुक्यांतील नगरपालिका किंवा नगरपरिषद हद्दीतील महाविद्यालयांमध्ये शिक्षण घेणाऱ्या पात्र विद्यार्थ्यांनी स्वाधार योजनेसाठी थेट ऑनलाइन अर्ज करावा. त्यासाठी https://hmasnew.mahait.org या संकेतस्थळाचा वापर करावा. अर्ज सादर करण्याची अंतिम मुदत 15 ऑक्टोबर 2026 आहे.

ऑनलाइन अर्ज केल्यानंतर हार्डकॉपी जमा करणे आवश्यक

स्वाधार योजनेसाठी ऑनलाइन अर्ज सादर केल्यानंतर विद्यार्थ्यांनी अर्जाची हार्डकॉपी म्हणजेच ऑनलाइन अर्जाची प्रत आणि आवश्यक कागदपत्रे संबंधित कार्यालयात जमा करणे आवश्यक आहे. धाराशिव जिल्ह्यात विद्यार्थ्यांनी ही कागदपत्रे समाज कल्याण कार्यालय, धाराशिव येथे जमा करावीत.

अर्ज प्रक्रिया पूर्ण करण्याचे आवाहन

स्वाधार योजनेसाठी पात्र असलेल्या विद्यार्थ्यांनी वाढीव मुदतीचा लाभ घेत 15 ऑक्टोबर 2026 पूर्वी अर्ज प्रक्रिया पूर्ण करावी. ऑनलाइन अर्ज केल्यानंतर आवश्यक कागदपत्रांसह अर्जाची प्रत समाज कल्याण कार्यालयात जमा करणेही महत्त्वाचे आहे. पात्र विद्यार्थ्यांनी मोठ्या संख्येने या योजनेचा लाभ घ्यावा, असे आवाहन सहाय्यक आयुक्त, समाज कल्याण, धाराशिव सचिन कवले यांनी केले आहे.

स्वाधार योजनेसाठी महत्त्वाच्या तारखा

स्वाधार योजनेच्या सन 2026-27 मधील नूतनीकरण अर्जांसाठी यापूर्वी 30 सप्टेंबर 2026 ही अंतिम मुदत होती. आता विद्यार्थ्यांना 15 ऑक्टोबर 2026 पर्यंत अर्ज करण्याची संधी मिळाली आहे. त्यामुळे ज्या पात्र विद्यार्थ्यांनी अद्याप अर्ज केलेला नाही, त्यांनी शेवटच्या दिवसाची वाट न पाहता ऑनलाइन प्रक्रिया पूर्ण करून आवश्यक कागदपत्रे जमा करावीत.

स्वाधार योजना : 10 महत्त्वाचे FAQ

1. स्वाधार योजनेच्या नूतनीकरण अर्जाची नवीन अंतिम तारीख कोणती?
सन 2026-27 साठी नूतनीकरण अर्ज करण्याची नवीन अंतिम तारीख 15 ऑक्टोबर 2026 आहे.

2. मुदतवाढ का देण्यात आली?
ऑनलाइन अर्ज करताना विद्यार्थ्यांना येणाऱ्या तांत्रिक अडचणी आणि काही विद्यार्थ्यांचे निकाल जाहीर न झाल्यामुळे मुदतवाढ देण्यात आली आहे.

3. स्वाधार योजना कोणत्या विद्यार्थ्यांसाठी आहे?
शासकीय वसतिगृहासाठी पात्र असूनही प्रवेश न मिळालेल्या अनुसूचित जाती आणि नवबौद्ध प्रवर्गातील विद्यार्थ्यांसाठी ही योजना राबविण्यात येते.

4. कोणत्या शिक्षणक्रमातील विद्यार्थ्यांना लाभ मिळतो?
इयत्ता 11वी, 12वी तसेच व्यावसायिक आणि बिगर व्यावसायिक अभ्यासक्रमांमध्ये शिक्षण घेणाऱ्या पात्र विद्यार्थ्यांना योजनेचा लाभ मिळतो.

5. योजनेत कोणत्या प्रकारचे आर्थिक सहाय्य मिळते?
पात्र विद्यार्थ्यांना भोजन भत्ता, निवास भत्ता आणि इतर शैक्षणिक सुविधांसाठी आर्थिक सहाय्य केले जाते.

6. ऑनलाइन अर्ज कुठे करायचा?
स्वाधार योजनेचा ऑनलाइन अर्ज https://hmasnew.mahait.org या पोर्टलवर करता येतो.

7. तालुकास्तरावर शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांना योजना लागू आहे का?
होय. शासन निर्णयानुसार तालुकास्तरावर शिक्षण घेणाऱ्या पात्र विद्यार्थ्यांसाठीही योजना लागू करण्यात आली आहे.

8. ऑनलाइन अर्ज केल्यानंतर काय करावे?
ऑनलाइन अर्जाची प्रत आणि आवश्यक कागदपत्रांची हार्डकॉपी समाज कल्याण कार्यालय, धाराशिव येथे जमा करावी.

9. शासकीय वसतिगृह नसलेल्या तालुक्यातील विद्यार्थी अर्ज करू शकतात का?
होय. संबंधित पात्रता पूर्ण करणाऱ्या अशा तालुक्यांतील नगरपालिका किंवा नगरपरिषद हद्दीतील महाविद्यालयांमध्ये शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांनी थेट ऑनलाइन अर्ज करावा.

10. अधिक माहितीसाठी कुठे संपर्क साधावा?
स्वाधार योजनेच्या अर्जाबाबत मार्गदर्शनासाठी समाज कल्याण कार्यालय, धाराशिव तसेच संबंधित समाज कल्याण यंत्रणेशी संपर्क साधता येईल.

महत्त्वाची सूचना

अर्ज करण्यापूर्वी पोर्टलवरील अद्ययावत सूचना आणि पात्रतेच्या अटी तपासाव्यात. ऑनलाइन अर्ज केल्यानंतर आवश्यक कागदपत्रांसह हार्डकॉपी जमा करणे आवश्यक असल्याने अर्जाची प्रत सुरक्षित ठेवावी.

माहितीचा अधिकृत स्रोत: जिल्हा माहिती कार्यालय, धाराशिव

लेखक : भूषण इंगळे
मुख्य विश्लेषक (सरकारी योजना व कृषी क्षेत्र)

लेखक महाराष्ट्रातील विविध **सरकारी योजना, आधुनिक शेती तंत्रज्ञान, शेतकरी कल्याण, रोजगार आणि फायनान्स** अशा महत्वपूर्ण विषयांचे अभ्यासक व लेखक आहेत. आपल्या लेखणीच्या माध्यमातून सर्वसामान्य नागरिक आणि शेतकरी बांधवांपर्यंत अत्यंत अचूक, विश्वासार्ह आणि उपयुक्त माहिती सोप्या भाषेत पोहोचवणे, हेच त्यांच्या "कामाची बातमी" या व्यासपीठाचे मुख्य उद्दिष्ट आहे.