नाशिक जिल्ह्यातील पात्र शेतकऱ्यांसाठी जिल्हा परिषद सेस योजना अंतर्गत आर्थिक वर्ष 2026-27 मध्ये कृषी उपयोगी साहित्य खरेदीसाठी अनुदान देण्याची योजना राबविण्यात येत आहे. या योजनेंतर्गत किसान ड्रोन, विद्युत पंपसंच, कडबाकुट्टी यंत्र, ट्रॅक्टर आणि रोटाव्हेटर यांसारख्या शेतीसाठी उपयुक्त साधनांच्या खरेदीवर 50 टक्के किंवा निर्धारित कमाल मर्यादेपर्यंत अनुदान मिळू शकते. त्यामुळे शेतीतील यांत्रिकीकरणाला चालना देण्यासाठी इच्छुक पात्र शेतकऱ्यांनी संबंधित पंचायत समितीशी संपर्क साधून अर्ज करावा, असे आवाहन जिल्हा परिषदेच्या कृषी विकास अधिकाऱ्यांनी केले आहे.
तालुकास्तरावर अर्ज मागवून लॉटरी पद्धतीने निवड
जिल्हा परिषद सेस योजनेंतर्गत लाभार्थी निवड प्रक्रिया तालुकास्तरावर राबविण्यात येणार आहे. संबंधित तालुक्यांसाठी निश्चित करण्यात आलेल्या लक्षांकाच्या मर्यादेत शेतकऱ्यांकडून अर्ज मागविले जातील. प्राप्त अर्जांमधून लॉटरी पद्धतीने लाभार्थ्यांची निवड करण्यात येणार आहे. त्यामुळे अर्ज करणाऱ्या प्रत्येक पात्र शेतकऱ्याला निश्चितपणे अनुदान मिळेल असे नसून, उपलब्ध लक्षांक आणि निवड प्रक्रियेनुसार लाभार्थी निश्चित केले जातील.
किसान ड्रोनसाठी 3 लाख 50 हजार रुपयांपर्यंत अनुदान
किसान ड्रोनसाठी या योजनेत विशेष तरतूद करण्यात आली आहे. अनुसूचित जाती, अनुसूचित जमाती, महिला, कृषी पदवीधर शेतकरी, शेतकरी उत्पादक कंपनी तसेच आत्मा संस्थेमार्फत नोंदणीकृत शेतकरी गट यांना किसान ड्रोन खरेदीसाठी खरेदी किमतीच्या 50 टक्के किंवा कमाल 3 लाख 50 हजार रुपये, यापैकी जी रक्कम कमी असेल ती अनुदान म्हणून देण्यात येणार आहे. त्यामुळे आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करून शेतीतील विविध कामे करण्यास इच्छुक लाभार्थ्यांना या योजनेचा फायदा होऊ शकतो.
किसान ड्रोनच्या खरेदीसाठी इतर लाभार्थ्यांना खरेदी किमतीच्या 40 टक्के किंवा कमाल 3 लाख रुपये, यापैकी जी रक्कम कमी असेल ती अनुदानाची रक्कम देय राहणार आहे. ड्रोन खरेदीसाठी अर्ज करताना आवश्यक कागदपत्रे आणि पात्रतेशी संबंधित दाखले सादर करणे आवश्यक आहे.
वाचकहो, ही वेबसाईट चालवणे आणि तुमच्यासाठी रोज नवीन माहिती शोधणे हेच माझ्या पूर्णवेळ कामाचे (Full-time Profession) साधन आहे. या कामातूनच माझ्या कुटुंबाला आणि कष्टाला आधार मिळतो. जर तुम्हाला माझ्या लेखनाचा फायदा होत असेल, तर या डिजिटल प्रवासाला सुरू ठेवण्यासाठी आपली छोटीशी मदत नक्की करा.
मदत करण्यासाठी येथे क्लिक करा.विद्युत पंपसंचासाठी 8 हजार रुपयांपर्यंत अनुदान
विद्युत पंपसंच अर्थात जलपरी 5 एच.पी. क्षमतेच्या पंपासाठी खरेदी किमतीच्या 50 टक्के किंवा कमाल 8 हजार रुपये प्रति नग, यापैकी जी रक्कम कमी असेल ती अनुदान म्हणून देण्यात येणार आहे. शेतीसाठी पाण्याचा वापर अधिक कार्यक्षम करण्यासाठी विद्युत पंपसंचाचा मोठ्या प्रमाणावर उपयोग होत असल्याने पात्र शेतकऱ्यांना या घटकाचा लाभ घेता येणार आहे.
विद्युत पंपासाठी अर्ज करणाऱ्या शेतकऱ्याकडे पाण्याचा स्रोत आणि विद्युत जोडणी असणे आवश्यक आहे. त्यामुळे अर्जासोबत संबंधित बाबींचा पुरावा सादर करणे आवश्यक राहणार आहे.
कडबाकुट्टी यंत्रासाठी 20 हजार रुपयांपर्यंत अनुदान
पशुधन असलेल्या शेतकऱ्यांसाठी कडबाकुट्टी यंत्र हा महत्त्वाचा घटक आहे. या योजनेंतर्गत इंजिन अथवा इलेक्ट्रिक मोटरचलित 3 एच.पी.पर्यंतच्या कडबाकुट्टी यंत्रासाठी तसेच पॉवर टिलर व ट्रॅक्टरचलित 20 बी.एच.पी.पेक्षा कमी क्षमतेच्या यंत्रासाठी खरेदी किमतीच्या 50 टक्के किंवा निर्धारित मर्यादेतील अनुदान देण्यात येणार आहे. या घटकासाठी कमाल 20 हजार रुपये प्रति नग अनुदानाची मर्यादा आहे.
कडबाकुट्टी यंत्राचा लाभ घेण्यासाठी अर्जदार शेतकऱ्याकडे किमान पाच जनावरे असल्याचे प्रमाणपत्र आवश्यक आहे. हे प्रमाणपत्र पशुधन विकास अधिकाऱ्यांकडून घेऊन अर्जासोबत जोडणे आवश्यक असल्याची माहिती देण्यात आली आहे.
ट्रॅक्टरसाठी 1 लाख 25 हजार रुपयांपर्यंत मदत
शेतीच्या यांत्रिकीकरणासाठी महत्त्वाच्या असलेल्या ट्रॅक्टर घटकाचाही या योजनेत समावेश करण्यात आला आहे. 8 ते 70 पी.टी.ओ. एच.पी.पर्यंतच्या ट्रॅक्टरसाठी अनुसूचित जाती-जमाती, अल्प व अत्यल्प भूधारक आणि महिला लाभार्थ्यांना खरेदी किमतीच्या 50 टक्के किंवा कमाल 1 लाख 25 हजार रुपये, यापैकी जी रक्कम कमी असेल ती अनुदान म्हणून देण्यात येणार आहे.
इतर लाभार्थ्यांसाठी ट्रॅक्टर खरेदीवर खरेदी किमतीच्या 40 टक्के किंवा कमाल 1 लाख रुपये, यापैकी जी रक्कम कमी असेल ती रक्कम प्रति नग अनुदान म्हणून देण्यात येणार आहे. ट्रॅक्टरसाठी अर्ज करताना अर्जदाराच्या नावावर ट्रॅक्टर नसल्याबाबतचा दाखला तसेच इतर योजनेंतर्गत यापूर्वी ट्रॅक्टरचा लाभ घेतला नसल्याचे प्रमाणपत्र आवश्यक राहणार आहे.
रोटाव्हेटरसाठी 36 हजार रुपयांपर्यंत अनुदान
ट्रॅक्टरचलित 20 बी.एच.पी.पर्यंतच्या रोटाव्हेटरच्या खरेदीसाठीही या योजनेत अनुदानाची तरतूद करण्यात आली आहे. रोटाव्हेटरसाठी खरेदी किमतीच्या 50 टक्के किंवा जास्तीत जास्त 36 हजार रुपये प्रति नग, यापैकी नियमानुसार लागू होणारी रक्कम अनुदान म्हणून देण्यात येणार आहे.
रोटाव्हेटर खरेदी केल्यानंतर त्याचा वापर करण्यासाठी अर्जदाराकडे ट्रॅक्टर असल्याचा पुरावा आवश्यक आहे. त्यासाठी ट्रॅक्टरच्या आर.सी. बुकची प्रत अर्जासोबत जोडणे आवश्यक असल्याची माहिती देण्यात आली आहे.
अपघातग्रस्त शेतकरी कुटुंबांसाठी पूरक अनुदान
जिल्हा परिषद सेस योजनेंतर्गत कृषी साहित्य खरेदीसाठीच्या अनुदानाबरोबरच अपघात व आत्महत्याग्रस्त शेतकरी कुटुंबांसाठी पूरक अनुदानाची योजनाही राबविण्यात येत आहे. जिल्हाधिकारी यांच्या अध्यक्षतेखालील जिल्हास्तरीय समितीने आर्थिक वर्ष 2026-27 मध्ये मान्यता दिलेल्या अपघात व आत्महत्याग्रस्त शेतकरी कुटुंबांना या योजनेचा लाभ देण्यात येणार आहे.
अपघातग्रस्त शेतकरी अथवा त्यांच्या कुटुंबाला शेती उपयोगी साहित्य खरेदीसाठी 10 हजार रुपयांचे पूरक अनुदान देण्यात येणार आहे. तर आत्महत्याग्रस्त शेतकरी कुटुंबाला 25 हजार रुपयांचे पूरक अनुदान देण्यात येणार आहे. संबंधित पात्र कुटुंबांनी यासाठी आवश्यक प्रक्रिया आणि कागदपत्रांबाबत पंचायत समिती स्तरावर माहिती घ्यावी.
अर्जासोबत कोणती कागदपत्रे आवश्यक?
या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी विहित नमुन्यातील अर्ज सादर करावा लागणार आहे. अर्जासोबत अर्जदार शेतकऱ्याच्या स्वतःच्या नावावरील अद्ययावत 7/12 आणि 8-अ उतारे जोडणे आवश्यक आहे. कृषी साहित्याच्या घटकानुसार अतिरिक्त कागदपत्रांची मागणी करण्यात आली आहे.
किसान ड्रोन किंवा ट्रॅक्टरसाठी अर्ज करणाऱ्या शेतकऱ्यांकडे संबंधित साहित्य स्वतःच्या नावावर नसल्याबाबतचे दाखले आवश्यक राहतील. तसेच इतर कोणत्याही योजनेतून यापूर्वी ड्रोन किंवा ट्रॅक्टरचा लाभ घेतला नसल्याबाबतचे प्रमाणपत्र सादर करावे लागेल.
ड्रोन आणि ट्रॅक्टर खरेदीसाठी कोटेशन आवश्यक
किसान ड्रोन किंवा ट्रॅक्टर खरेदीसाठी अर्ज करताना खरेदीनंतर संबंधित साहित्याचे कोटेशन जोडणे आवश्यक आहे. त्यामुळे अर्जदारांनी संबंधित घटकासाठी आवश्यक खरेदी कागदपत्रांची पूर्तता करणे महत्त्वाचे आहे. योजनेच्या अटींनुसार कागदपत्रे अपूर्ण राहिल्यास अर्जाच्या प्रक्रियेवर परिणाम होऊ शकतो.
विद्युत पंपासाठी पाण्याचा स्रोत आणि जोडणी आवश्यक
विद्युत पंपसंचाचा लाभ घेणाऱ्या शेतकऱ्यांकडे पाण्याचा स्रोत उपलब्ध असणे आवश्यक आहे. त्याचबरोबर विद्युत जोडणी असणेही आवश्यक आहे. त्यामुळे पंपसंचासाठी अर्ज करणाऱ्या शेतकऱ्यांनी या दोन्ही बाबींचा पुरावा उपलब्ध ठेवणे गरजेचे आहे.
लाभासाठी पात्र शेतकऱ्यांनी पंचायत समितीशी संपर्क साधावा
जिल्हा परिषद सेस योजनेंतर्गत कृषी साहित्याचा लाभ घेण्यासाठी नाशिक जिल्ह्यातील पात्र शेतकऱ्यांनी संबंधित पंचायत समिती येथे अर्ज करावा. तालुकानिहाय प्राप्त होणाऱ्या अर्जांमधून निर्धारित लक्षांकाच्या मर्यादेत लॉटरी पद्धतीने लाभार्थी निवडले जाणार आहेत. त्यामुळे इच्छुक शेतकऱ्यांनी अर्ज करण्यापूर्वी संबंधित पंचायत समितीकडून अर्जाचा विहित नमुना, आवश्यक कागदपत्रे आणि घटकनिहाय प्रक्रिया याबाबत माहिती घेणे महत्त्वाचे आहे.
शेतीतील यांत्रिकीकरणामुळे वेळ, श्रम आणि उत्पादन प्रक्रियेतील अडचणी कमी करण्यास मदत होते. किसान ड्रोन, विद्युत पंप, कडबाकुट्टी यंत्र, ट्रॅक्टर आणि रोटाव्हेटर यांसारख्या साहित्यामुळे आधुनिक पद्धतीने शेती करण्याची क्षमता वाढू शकते. त्यामुळे पात्र लाभार्थ्यांनी उपलब्ध संधीचा विचार करून आवश्यक कागदपत्रांसह अर्ज सादर करावा, असे आवाहन कृषी विकास अधिकाऱ्यांनी केले आहे.
कृषी साहित्यनिहाय अनुदानाचा थोडक्यात तपशील
| कृषी साहित्य | अनुदान | कमाल मर्यादा |
|---|---|---|
| किसान ड्रोन – विशेष पात्र लाभार्थी | खरेदी किमतीच्या 50% | ₹3.50 लाख |
| किसान ड्रोन – इतर लाभार्थी | खरेदी किमतीच्या 40% | ₹3 लाख |
| विद्युत पंपसंच 5 एच.पी. | खरेदी किमतीच्या 50% | ₹8 हजार |
| कडबाकुट्टी यंत्र | खरेदी किमतीच्या 50% | ₹20 हजार |
| ट्रॅक्टर – विशेष पात्र लाभार्थी | खरेदी किमतीच्या 50% | ₹1.25 लाख |
| ट्रॅक्टर – इतर लाभार्थी | खरेदी किमतीच्या 40% | ₹1 लाख |
| रोटाव्हेटर 20 बी.एच.पी.पर्यंत | खरेदी किमतीच्या 50% | ₹36 हजार |
जिल्हा परिषद सेस योजनेचा लाभ घेण्यासाठी महत्त्वाच्या बाबी
या योजनेत अर्ज केल्यानंतर उपलब्ध लक्षांकाच्या आधारे लॉटरी पद्धतीने लाभार्थी निवड केली जाणार असल्याने अर्जदारांनी सर्व आवश्यक कागदपत्रे पूर्ण ठेवणे आवश्यक आहे. 7/12 आणि 8-अ उतारे अद्ययावत असणे, घटकानुसार आवश्यक प्रमाणपत्रे जोडणे आणि संबंधित पंचायत समितीकडे अर्ज सादर करणे महत्त्वाचे आहे. ड्रोन, ट्रॅक्टर, विद्युत पंप, कडबाकुट्टी यंत्र आणि रोटाव्हेटर या प्रत्येक घटकासाठी स्वतंत्र अटी लागू असल्याने अर्ज करण्यापूर्वी संबंधित पंचायत समितीतील कृषी विभागाकडून आवश्यक माहिती घेणे शेतकऱ्यांच्या दृष्टीने उपयुक्त ठरेल.
FAQ : जिल्हा परिषद सेस योजना 2026-27
1. जिल्हा परिषद सेस योजनेत कोणत्या कृषी साहित्याचा लाभ मिळणार आहे?
या योजनेंतर्गत किसान ड्रोन, 5 एच.पी. विद्युत पंपसंच, कडबाकुट्टी यंत्र, ट्रॅक्टर आणि ट्रॅक्टरचलित रोटाव्हेटर यांसारख्या कृषी उपयोगी साहित्याच्या खरेदीसाठी अनुदानाची तरतूद आहे.
2. किसान ड्रोनसाठी किती अनुदान मिळू शकते?
अनुसूचित जाती, अनुसूचित जमाती, महिला, कृषी पदवीधर शेतकरी, शेतकरी उत्पादक कंपनी आणि आत्मा संस्थेमार्फत नोंदणीकृत शेतकरी गटांना खरेदी किमतीच्या 50 टक्के किंवा कमाल ₹3.50 लाख, यापैकी कमी रक्कम अनुदान म्हणून मिळू शकते. इतर लाभार्थ्यांसाठी 40 टक्के किंवा कमाल ₹3 लाखांची मर्यादा आहे.
3. ट्रॅक्टरसाठी किती अनुदान मिळणार आहे?
अनुसूचित जाती-जमाती, अल्प व अत्यल्प भूधारक आणि महिला लाभार्थ्यांना 50 टक्के किंवा कमाल ₹1.25 लाख, यापैकी कमी रक्कम मिळणार आहे. इतर लाभार्थ्यांसाठी 40 टक्के किंवा कमाल ₹1 लाखांची मर्यादा आहे.
4. विद्युत पंपसंचासाठी किती अनुदान आहे?
5 एच.पी. विद्युत पंपसंचासाठी खरेदी किमतीच्या 50 टक्के किंवा कमाल ₹8 हजार प्रति नग, यापैकी कमी रक्कम अनुदान म्हणून देण्यात येणार आहे.
5. कडबाकुट्टी यंत्रासाठी कोणती अट आहे?
कडबाकुट्टी यंत्रासाठी अर्ज करणाऱ्या शेतकऱ्याकडे पाच जनावरे असल्याचे पशुधन विकास अधिकाऱ्यांचे प्रमाणपत्र आवश्यक आहे. या घटकासाठी कमाल ₹20 हजारपर्यंत अनुदानाची तरतूद आहे.
6. रोटाव्हेटरसाठी किती अनुदान मिळणार आहे?
20 बी.एच.पी.पर्यंतच्या ट्रॅक्टरचलित रोटाव्हेटरसाठी खरेदी किमतीच्या 50 टक्के किंवा जास्तीत जास्त ₹36 हजार प्रति नग अनुदान मिळणार आहे. रोटाव्हेटर वापरण्यासाठी ट्रॅक्टर असल्याचा पुरावा म्हणून आर.सी. बुकची प्रत आवश्यक आहे.
7. लाभार्थी निवड कशी होणार आहे?
तालुकास्तरावर प्राप्त झालेल्या अर्जांमधून संबंधित तालुक्याला मिळालेल्या लक्षांकाच्या मर्यादेत लॉटरी पद्धतीने लाभार्थ्यांची निवड करण्यात येणार आहे.
8. अर्जासोबत कोणती प्रमुख कागदपत्रे द्यावी लागतील?
स्वतःच्या नावावरील अद्ययावत 7/12 आणि 8-अ उतारे आवश्यक आहेत. घटकानुसार ड्रोन किंवा ट्रॅक्टर नसल्याचा दाखला, पूर्वी लाभ घेतला नसल्याचे प्रमाणपत्र, खरेदीचे कोटेशन, विद्युत पंपासाठी पाण्याचा स्रोत व विद्युत जोडणीचा पुरावा, कडबाकुट्टी यंत्रासाठी पाच जनावरांचे प्रमाणपत्र आणि रोटाव्हेटरसाठी ट्रॅक्टरच्या आर.सी. बुकची प्रत आवश्यक आहे.
9. अपघातग्रस्त आणि आत्महत्याग्रस्त शेतकरी कुटुंबांना किती पूरक अनुदान मिळेल?
अपघातग्रस्त शेतकरी अथवा त्यांच्या कुटुंबाला ₹10 हजार, तर आत्महत्याग्रस्त शेतकरी कुटुंबाला ₹25 हजार पूरक अनुदान देण्यात येणार आहे. यासाठी जिल्हास्तरीय समितीची मान्यता आवश्यक आहे.
10. अर्ज कुठे करायचा?
नाशिक जिल्ह्यातील पात्र शेतकऱ्यांनी संबंधित पंचायत समिती येथे अर्ज करावा. अर्ज करण्यापूर्वी संबंधित पंचायत समितीकडून विहित नमुना, आवश्यक कागदपत्रे आणि घटकनिहाय अटींची माहिती घेणे योग्य राहील.
माहितीचा अधिकृत स्रोत: जिल्हा माहिती कार्यालय, नाशिक
मुख्य विश्लेषक (सरकारी योजना व कृषी क्षेत्र)
ही वेबसाईट चालवणे हेच माझ्या पूर्णवेळ कामाचे साधन आहे. यातूनच माझ्या कुटुंबाला आधार मिळतो. जर तुम्हाला माझ्या लेखनाचा फायदा होत असेल, तर छोटीशी मदत नक्की करा.
मदत करण्यासाठी येथे क्लिक करा.