कर्मवीर दादासाहेब गायकवाड योजना: बुलढाणा जिल्ह्यातील 6 लाभार्थ्यांना जमीन वाटप

बुलढाणा जिल्ह्यात सामाजिक न्याय विभागाच्या कर्मवीर दादासाहेब गायकवाड सबळीकरण व स्वाभिमान योजनेअंतर्गत भूमिहीन अनुसूचित जाती व नवबौद्ध घटकातील लाभार्थ्यांना शेतजमीन उपलब्ध करून देण्याची प्रक्रिया सुरू आहे. या योजनेतून खामगाव तालुक्यातील मौजे हिवरखेड येथे एकूण 9.66 हेक्टर जमीन खरेदी करण्यात आली असून, त्यापैकी 6 भूमिहीन लाभार्थ्यांची जमीन वाटपासाठी निवड करण्यात आली आहे. त्यामुळे पात्र लाभार्थ्यांना शेतीच्या माध्यमातून आर्थिक स्वावलंबनाची संधी उपलब्ध होणार आहे.

भूमिहीन लाभार्थ्यांना 100 टक्के अनुदानावर शेतजमीन

कर्मवीर दादासाहेब गायकवाड सबळीकरण व स्वाभिमान योजना ही सामाजिक न्याय विभागामार्फत अनुसूचित जाती आणि नवबौद्ध घटकातील भूमिहीन लाभार्थ्यांसाठी राबविण्यात येते. या योजनेच्या माध्यमातून पात्र भूमिहीन लाभार्थ्यांना 100 टक्के अनुदानावर शेतजमीन उपलब्ध करून देण्याची तरतूद आहे. स्वतःची शेती नसलेल्या कुटुंबांना जमीन उपलब्ध झाल्यामुळे त्यांना शेती उत्पादनातून उत्पन्नाचा स्रोत निर्माण करण्याची संधी मिळू शकते.

हिवरखेड येथे 9.66 हेक्टर जमीन खरेदी

बुलढाणा जिल्ह्यातील खामगाव तालुक्यात मौजे हिवरखेड येथे या योजनेअंतर्गत एकूण 9.66 हेक्टर जमीन खरेदी करण्यात आली आहे. उपलब्ध करण्यात आलेल्या या जमिनीचे पात्र लाभार्थ्यांना वाटप करण्यासाठी प्रक्रिया राबविण्यात आली. त्यामध्ये एकूण 6 लाभार्थ्यांची निवड करण्यात आली असून, संबंधित लाभार्थ्यांना योजनेच्या नियमांनुसार जमीन वाटप करण्यात येणार आहे.

अनुसूचित जाती व नवबौद्ध घटकातील भूमिहीनांना लाभ

या योजनेचा मुख्य उद्देश अनुसूचित जाती आणि नवबौद्ध घटकातील भूमिहीन कुटुंबांना शेतीसाठी जमीन उपलब्ध करून देणे हा आहे. जमीन नसलेल्या पात्र लाभार्थ्यांना शेतजमीन उपलब्ध झाल्यास शेती व्यवसाय सुरू करण्यासाठी आधार मिळू शकतो. त्यामुळे योजनेचा लाभ केवळ जमीन वाटपापुरता मर्यादित न राहता संबंधित कुटुंबांच्या सामाजिक आणि आर्थिक सबळीकरणाच्या दृष्टीने महत्त्वाचा ठरतो.

शासन निर्णयानुसार योजनेची अंमलबजावणी

कर्मवीर दादासाहेब गायकवाड सबळीकरण व स्वाभिमान योजना शासन निर्णय क्रमांक जमीन-2025/प्र.क्र.64/अजाक, दिनांक 21 ऑगस्ट 2025 अन्वये राबविण्यात येत आहे. या शासन निर्णयातील तरतुदींनुसार पात्र लाभार्थ्यांची निवड करून त्यांना योजनेचा लाभ देण्याची प्रक्रिया केली जाते. त्यामुळे जमीन वाटपाची प्रक्रिया संबंधित शासन निर्णयातील निकष आणि तरतुदींनुसारच पार पाडली जात आहे.

ग्रामसेवक आणि तलाठ्यामार्फत लाभार्थ्यांची यादी

संबंधित गावातील भूमिहीन आणि दारिद्र्यरेषेखालील लाभार्थ्यांची यादी ग्रामसेवक आणि तलाठी यांच्यामार्फत प्राप्त करण्यात आली. या यादीतील पात्र लाभार्थ्यांची शासन निर्णयातील तरतुदींनुसार छाननी करून जमीन वाटपासाठी निवड करण्यात आली. त्यामुळे स्थानिक पातळीवर उपलब्ध झालेल्या पात्र लाभार्थ्यांच्या माहितीनुसार जमीन वाटपाची प्रक्रिया पुढे नेण्यात आली आहे.

6 लाभार्थ्यांची जमीन वाटपासाठी निवड

हिवरखेड येथे खरेदी करण्यात आलेल्या 9.66 हेक्टर जमिनीपैकी 6 लाभार्थ्यांची जमीन वाटपासाठी निवड झाली आहे. हे लाभार्थी भूमिहीन अनुसूचित जाती घटकातील असल्याचे प्रशासनाकडून कळविण्यात आले आहे. निवड झालेल्या लाभार्थ्यांच्या पात्रतेबाबत कोणाला काही आक्षेप किंवा हरकत असल्यास त्यासाठी प्रशासनाने निश्चित मुदत दिली आहे.

आक्षेप असल्यास 9 ऑक्टोबरपर्यंत लेखी कळवावे

निवड झालेल्या भूमिहीन अनुसूचित जातीच्या लाभार्थ्यांबाबत कोणाला काही आक्षेप असल्यास तो लेखी स्वरूपात सादर करण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे. संबंधित व्यक्तींनी आपला आक्षेप सहायक आयुक्त, समाज कल्याण विभाग, बुलढाणा यांच्या कार्यालयात दिनांक 9 ऑक्टोबर 2026 पर्यंत कळवावा. त्यामुळे जमीन वाटपाच्या प्रक्रियेत संबंधितांना आपले म्हणणे मांडण्यासाठी संधी उपलब्ध करून देण्यात आली आहे.

आक्षेप नोंदविताना संबंधित माहिती देणे महत्त्वाचे

निवड झालेल्या लाभार्थ्यांच्या पात्रतेबाबत आक्षेप असल्यास संबंधित व्यक्तींनी तो केवळ तोंडी न करता लेखी स्वरूपात प्रशासनाकडे सादर करणे आवश्यक आहे. आक्षेप कोणत्या लाभार्थ्याबाबत आहे, त्यामागील कारण काय आहे आणि त्यासंदर्भात उपलब्ध असलेली संबंधित माहिती किंवा कागदपत्रे असल्यास ती सादर करणे उपयुक्त ठरू शकते. अंतिम निर्णय संबंधित विभागाच्या नियम व उपलब्ध नोंदींच्या आधारे घेतला जाईल.

जमीन वाटपामुळे भूमिहीन कुटुंबांना शेतीची संधी

भूमिहीन कुटुंबांकडे स्वतःची शेती नसल्यामुळे त्यांच्या उत्पन्नाचे साधन मर्यादित राहू शकते. अशा परिस्थितीत कर्मवीर दादासाहेब गायकवाड सबळीकरण व स्वाभिमान योजनेतून शेतजमीन उपलब्ध झाल्यास लाभार्थ्यांना शेती करण्याची संधी मिळते. शेतीतून उत्पन्न मिळवून कुटुंबाच्या आर्थिक गरजा पूर्ण करण्यासाठी ही जमीन महत्त्वाची ठरू शकते.

बुलढाणा जिल्ह्यातील लाभार्थ्यांसाठी महत्त्वाची सूचना

हिवरखेड येथील जमीन वाटपासाठी निवड झालेल्या 6 लाभार्थ्यांच्या पात्रतेबाबत कोणाला हरकत असल्यास 9 ऑक्टोबर 2026 ही महत्त्वाची अंतिम तारीख आहे. त्यामुळे संबंधितांनी निर्धारित मुदतीपूर्वी सहायक आयुक्त, समाज कल्याण विभाग, बुलढाणा यांच्या कार्यालयाशी संपर्क साधून लेखी आक्षेप नोंदवावा. मुदत संपल्यानंतर प्राप्त होणाऱ्या आक्षेपांबाबत काय कार्यवाही होईल, यासाठी संबंधित कार्यालयाच्या सूचनांचे पालन करणे आवश्यक राहणार आहे.

योजनेचा व्यापक उद्देश काय?

कर्मवीर दादासाहेब गायकवाड सबळीकरण व स्वाभिमान योजनेच्या माध्यमातून भूमिहीन अनुसूचित जाती आणि नवबौद्ध घटकातील पात्र कुटुंबांना शेतजमीन उपलब्ध करून देण्याचा प्रयत्न केला जातो. जमीन उपलब्ध झाल्यामुळे लाभार्थ्यांना स्वतःच्या शेतीच्या माध्यमातून उत्पन्नाचे साधन निर्माण करण्याची संधी मिळते. त्यामुळे सामाजिक न्यायाच्या उद्देशाने राबविण्यात येणाऱ्या या योजनेतून लाभार्थ्यांच्या आर्थिक स्वावलंबनाला हातभार लागू शकतो.

FAQ : कर्मवीर दादासाहेब गायकवाड सबळीकरण व स्वाभिमान योजना

1. कर्मवीर दादासाहेब गायकवाड सबळीकरण व स्वाभिमान योजना काय आहे?

ही सामाजिक न्याय विभागामार्फत राबविण्यात येणारी योजना असून अनुसूचित जाती आणि नवबौद्ध घटकातील पात्र भूमिहीन लाभार्थ्यांना शेतजमीन उपलब्ध करून देणे हा तिचा प्रमुख उद्देश आहे. योजनेअंतर्गत पात्र लाभार्थ्यांना 100 टक्के अनुदानावर जमीन उपलब्ध करून देण्याची तरतूद आहे.

2. या योजनेचा लाभ कोणत्या घटकातील लाभार्थ्यांना मिळतो?

या योजनेचा लाभ अनुसूचित जाती आणि नवबौद्ध घटकातील पात्र भूमिहीन लाभार्थ्यांना देण्यात येतो. लाभार्थ्यांची निवड शासनाने निश्चित केलेल्या निकषांनुसार केली जाते.

3. बुलढाणा जिल्ह्यात कुठे जमीन खरेदी करण्यात आली आहे?

बुलढाणा जिल्ह्यातील खामगाव तालुक्यातील मौजे हिवरखेड येथे या योजनेअंतर्गत एकूण 9.66 हेक्टर जमीन खरेदी करण्यात आली आहे. या जमिनीपैकी पात्र लाभार्थ्यांना जमीन वाटप करण्याची प्रक्रिया सुरू आहे.

4. हिवरखेड येथे किती लाभार्थ्यांची निवड झाली आहे?

हिवरखेड येथे खरेदी करण्यात आलेल्या जमिनीच्या वाटपासाठी एकूण 6 लाभार्थ्यांची निवड करण्यात आली आहे. हे लाभार्थी योजनेच्या तरतुदींनुसार पात्र भूमिहीन अनुसूचित जाती घटकातील असल्याचे प्रशासनाकडून कळविण्यात आले आहे.

5. हिवरखेड येथे किती जमीन खरेदी करण्यात आली?

कर्मवीर दादासाहेब गायकवाड सबळीकरण व स्वाभिमान योजनेअंतर्गत हिवरखेड येथे एकूण 9.66 हेक्टर जमीन खरेदी करण्यात आली आहे. या जमिनीचे पात्र लाभार्थ्यांना वाटप करण्यासाठी निवड प्रक्रिया करण्यात आली आहे.

6. लाभार्थ्यांची निवड कशी करण्यात आली?

संबंधित गावातील ग्रामसेवक आणि तलाठी यांच्यामार्फत भूमिहीन व दारिद्र्यरेषेखालील लाभार्थ्यांची यादी प्राप्त करण्यात आली. त्यानंतर शासन निर्णयातील तरतुदींनुसार पात्र लाभार्थ्यांची छाननी करून जमीन वाटपासाठी निवड करण्यात आली.

7. या योजनेअंतर्गत जमीन किती अनुदानावर दिली जाते?

दिलेल्या माहितीनुसार, कर्मवीर दादासाहेब गायकवाड सबळीकरण व स्वाभिमान योजनेअंतर्गत पात्र भूमिहीन लाभार्थ्यांना 100 टक्के अनुदानावर शेतजमीन उपलब्ध करून देण्यात येते.

8. निवड झालेल्या लाभार्थ्यांबाबत आक्षेप असल्यास काय करावे?

निवड झालेल्या भूमिहीन अनुसूचित जातीच्या लाभार्थ्यांबाबत कोणाला आक्षेप असल्यास तो लेखी स्वरूपात सहायक आयुक्त, समाज कल्याण विभाग, बुलढाणा यांच्या कार्यालयात सादर करावा. आक्षेपामध्ये संबंधित बाब स्पष्टपणे नमूद करणे आवश्यक आहे.

9. आक्षेप नोंदविण्याची अंतिम तारीख कोणती आहे?

निवड झालेल्या लाभार्थ्यांबाबत आक्षेप असल्यास तो दिनांक 9 ऑक्टोबर 2026 पर्यंत सहायक आयुक्त, समाज कल्याण विभाग, बुलढाणा यांच्या कार्यालयात लेखी स्वरूपात कळविण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.

10. या योजनेचा मुख्य उद्देश काय आहे?

भूमिहीन अनुसूचित जाती आणि नवबौद्ध घटकातील पात्र कुटुंबांना शेतजमीन उपलब्ध करून देऊन त्यांना शेतीच्या माध्यमातून आर्थिक स्वावलंबनाची संधी उपलब्ध करून देणे हा या योजनेचा प्रमुख उद्देश आहे. जमीन मिळाल्यानंतर लाभार्थ्यांना शेती व्यवसायाच्या माध्यमातून उत्पन्नाचे साधन निर्माण करता येऊ शकते.

माहितीचा अधिकृत स्रोत: जिल्हा माहिती कार्यालय, बुलढाणा

लेखक : भूषण इंगळे
मुख्य विश्लेषक (सरकारी योजना व कृषी क्षेत्र)

लेखक महाराष्ट्रातील विविध **सरकारी योजना, आधुनिक शेती तंत्रज्ञान, शेतकरी कल्याण, रोजगार आणि फायनान्स** अशा महत्वपूर्ण विषयांचे अभ्यासक व लेखक आहेत. आपल्या लेखणीच्या माध्यमातून सर्वसामान्य नागरिक आणि शेतकरी बांधवांपर्यंत अत्यंत अचूक, विश्वासार्ह आणि उपयुक्त माहिती सोप्या भाषेत पोहोचवणे, हेच त्यांच्या "कामाची बातमी" या व्यासपीठाचे मुख्य उद्दिष्ट आहे.