भूमी अभिलेखचा तालुकास्तरावर जनता दरबार कार्यक्रम आयोजित
महाराष्ट्र राज्यातील भूमी अभिलेख विभाग हा जमिनीच्या नोंदी, मोजणी आणि संबंधित प्रशासकीय कामकाज हाताळण्यासाठी ओळखला जातो. या विभागाचे मुख्यालय पुण्यात असून, तो जमाबंदी आयुक्त आणि संचालक भूमी अभिलेख यांच्या नेतृत्वाखाली कार्यरत आहे. जिल्हा स्तरावर जिल्हा अधीक्षक भूमी अभिलेख कार्यालय असते, जे नागरिकांच्या जमिनीशी संबंधित समस्या सोडवण्यासाठी महत्वाची भूमिका बजावते. अमरावती जिल्ह्यातही हे कार्यालय सक्रिय आहे आणि नागरिकांच्या तक्रारींचे तात्काळ निवारण करण्यासाठी विविध उपक्रम राबवले जातात. याच अनुषंगाने भूमी अभिलेखचा तालुकास्तरावर जनता दरबार हा कार्यक्रम आयोजित करण्यात येत असून, यामुळे प्रशासकीय कामकाजात सुसूत्रता येईल. या कार्यक्रमात जमिन मोजणी, नगर भूमापन आणि एकत्रिकरणासारख्या मुद्द्यांवर चर्चा होईल. विभागाने डिजिटल तंत्रज्ञानाचा अवलंब करून ई-फेरफार प्रणाली सुरू केली आहे, ज्यामुळे अभिलेख संगणकीकृत झाले आहेत. अशा पार्श्वभूमीवर जनता दरबार नागरिकांना थेट अधिकारी संपर्क साधण्याची संधी देतो.
अमरावती जिल्ह्यातील भूमी अभिलेख कार्यालयाचे कामकाज
अमरावती जिल्ह्यात भूमी अभिलेख कार्यालय जिल्हा अधीक्षक महेंद्रकुमार शिंदे यांच्या मार्गदर्शनाखाली कार्यरत आहे. हे कार्यालय राज्यातील एकूण २० अधिसूचित सेवांचा भाग आहे, ज्या आपले सरकार पोर्टलवर उपलब्ध आहेत. यात मालमत्तांच्या अधिकार अभिलेख संगणकीकृत स्वाक्षरीसह उपलब्ध करणे समाविष्ट आहे. जिल्ह्यातील नागरिकांना जमिनीच्या नोंदींशी संबंधित समस्या सोडवण्यासाठी हे कार्यालय सतत प्रयत्नशील असते. याच प्रयत्नांचा भाग म्हणून भूमी अभिलेखचा तालुकास्तरावर जनता दरबार आयोजित करण्यात येत आहे, ज्यामुळे तालुका स्तरावरच नागरिकांच्या तक्रारी ऐकल्या जातील. अमरावती जिल्ह्यातील विविध तालुक्यांमध्ये हे दरबार घेण्यात येणार असून, यामुळे प्रशासकीय प्रक्रिया अधिक गतिमान होईल. विभागाने अलीकडेच ई-गव्हर्नन्स सुधारणा कार्यक्रम राबवला असून, लवकरच सेवा व्हॉट्सॲपवर उपलब्ध होणार आहेत. अशा नवीन उपक्रमांमुळे नागरिकांना सुविधा मिळते आणि जनता दरबारासारख्या कार्यक्रमांद्वारे थेट संवाद साधता येतो.
जनता दरबाराच्या सुधारीत वेळापत्रकाचे तपशील
जिल्हा अधीक्षक भूमी अभिलेख कार्यालयाने जनता दरबाराचे सुधारीत वेळापत्रक जाहीर केले आहे. यानुसार, दि. 27 फेब्रुवारी रोजी सकाळी 10 ते दुपारी 1:30 या वेळेत चांदूरबाजार येथे आणि दुपारी 3 ते 6 या वेळेत अचलपूर उपअधीक्षक कार्यालयात कार्यक्रम होणार आहे. त्यानंतर दि. 9 मार्च रोजी दुपारी 12 ते 3 वाजता चिखलदरा येथे जनता दरबार घेण्यात येईल. या कार्यक्रमात भूमी अभिलेखचा तालुकास्तरावर जनता दरबार हा मुख्य केंद्रबिंदू असेल, ज्यात नागरिकांच्या जमिनीशी निगडित समस्या थेट सोडवल्या जातील. कार्यालयातील अधिकारी आणि कर्मचारी संबंधित दिवशी उपस्थित राहून नागरिकांच्या तक्रारी ऐकतील. हे वेळापत्रक नागरिकांच्या सोयीसाठी सुधारीत करण्यात आले असून, यामुळे अधिकाधिक लोकांना सहभागी होता येईल. अमरावती जिल्ह्यातील हे तालुके निवडण्यामागे ग्रामीण भागातील जमिनीच्या समस्यांचे प्रमाण जास्त असणे हे कारण आहे.
जनता दरबारात सोडवल्या जाणाऱ्या समस्यांचा आढावा
जनता दरबारात मुख्यतः जमिन मोजणी, नगर भूमापन आणि एकत्रिकरणासारख्या समस्यांवर लक्ष केंद्रित केले जाईल. नागरिकांना त्यांच्या जमिनीच्या अभिलेखांशी संबंधित कोणत्याही तक्रारी मांडता येतील आणि अधिकारी त्यांचे तात्काळ निवारण करतील. भूमी अभिलेख विभागाने यापूर्वी चावडी वाचन आणि प्रख्यापनासारखे कार्यक्रम राबवले असून, त्यामुळे अभिलेख अधिक पारदर्शक झाले आहेत. भूमी अभिलेखचा तालुकास्तरावर जनता दरबार हा कार्यक्रम याच पार्श्वभूमीवर राबवला जात असून, यामुळे नागरिकांना जिल्हा स्तरावर जाण्याची गरज भासणार नाही. अमरावती जिल्ह्यातील चांदूरबाजार, अचलपूर आणि चिखलदरा हे तालुके निवडण्यात आले आहेत, जेथे जमिनीच्या मोजणीशी संबंधित तक्रारी मोठ्या प्रमाणात आहेत. या दरबारात उपस्थित अधिकारी नागरिकांच्या अर्ज आणि पुराव्यांचा अभ्यास करून निर्णय घेतील, ज्यामुळे प्रक्रिया जलद होईल.
नागरिकांना जनता दरबारात सहभागी होण्याचे आवाहन
जिल्हा अधीक्षक महेंद्रकुमार शिंदे यांनी नागरिकांना जनता दरबारात उपस्थित राहण्याचे आवाहन केले आहे. ते म्हणाले की, या कार्यक्रमामुळे तक्रारींचे तात्काळ निवारण होईल आणि प्रशासकीय कामकाजात पारदर्शकता येईल. भूमी अभिलेखचा तालुकास्तरावर जनता दरबार हा नागरिकांना थेट लाभ देणारा उपक्रम असून, यात सहभागी होऊन आपल्या समस्या मांडाव्यात. अमरावती जिल्ह्यातील नागरिकांनी संबंधित तारखांना आणि वेळांना उपस्थित राहून फायदा घ्यावा. विभागाने यापूर्वीही अशा कार्यक्रमांद्वारे अनेक तक्रारी सोडवल्या आहेत, जसे की अचलपूरमध्ये यापूर्वी घेण्यात आलेल्या दरबारात. या आवाहनामुळे अधिकाधिक नागरिक सहभागी होतील आणि कार्यक्रम यशस्वी होईल.
जनता दरबाराचे फायदे आणि भविष्यातील योजना
जनता दरबारामुळे नागरिकांना जिल्हा कार्यालयात येण्याची गरज भासत नाही आणि तालुका स्तरावरच समस्या सोडवता येतात. यामुळे वेळ आणि पैशाची बचत होते. भूमी अभिलेख विभागाने डिजिटल अभिलेखांद्वारे पारदर्शकता आणली असून, जनता दरबार हे त्याचे पूरक आहे. भूमी अभिलेखचा तालुकास्तरावर जनता दरबार हा कार्यक्रम अमरावती जिल्ह्यात यशस्वी झाल्यास इतर तालुक्यांमध्येही विस्तार करण्यात येईल. विभागाच्या भविष्यातील योजनांमध्ये व्हॉट्सॲपवर सेवा उपलब्ध करणे आणि ई-गव्हर्नन्स सुधारणा समाविष्ट आहेत. या कार्यक्रमातून मिळालेल्या अभिप्रायावरून भविष्यातील उपक्रम आखले जातील, ज्यामुळे नागरिकांच्या समस्या अधिक प्रभावीपणे सोडवता येतील. अमरावती जिल्ह्यातील हे दरबार एक आदर्श ठरू शकतात.
भूमी अभिलेख विभागाच्या इतर उपक्रमांचा उल्लेख
भूमी अभिलेख विभागाने स्वामित्व योजना आणि गावठाण जमाबंदी प्रकल्प राबवले असून, त्यामुळे ग्रामीण भागातील जमिनीच्या नोंदी अद्ययावत झाल्या आहेत. अमरावती जिल्ह्यातही हे प्रकल्प यशस्वी झाले आहेत. जनता दरबारासारख्या कार्यक्रमांद्वारे हे उपक्रम अधिक मजबूत होतात. भूमी अभिलेखचा तालुकास्तरावर जनता दरबार हा विभागाच्या जनसंवाद कार्यक्रमाचा भाग असून, यामुळे अधिकारी आणि नागरिकांमधील अंतर कमी होते. विभागाने पुरस्कारही प्राप्त केले आहेत, जसे की चंद्रपूरमध्ये स्वामित्व प्रकल्पासाठी. अमरावतीतही अशा यशस्वी उपक्रमांची अपेक्षा आहे. या दरबारातून नागरिकांना माहिती मिळेल आणि अभिलेखांच्या डिजिटल प्रक्रियेबाबत जागरूकता वाढेल.