महाराष्ट्रातील विमुक्त जाती व भटक्या जमाती (VJNT) प्रवर्गातील विद्यार्थ्यांसाठी वनार्टीच्या माध्यमातून विविध स्पर्धा परीक्षांच्या पूर्वतयारीसाठी प्रशिक्षण योजना राबविण्यात येत आहे. २०२६-२७ या आर्थिक वर्षासाठी वनार्टीने विविध स्पर्धा परीक्षा पूर्व प्रशिक्षणाबाबत सूचना प्रसिद्ध केल्या आहेत.
या योजनेअंतर्गत MPSC संयुक्त गट-ब व गट-क परीक्षा तसेच MPSC महाराष्ट्र अभियांत्रिकी सेवा परीक्षा यांसाठी पात्र उमेदवारांना मोफत प्रशिक्षण मिळणार आहे. प्रशिक्षणादरम्यान विद्यार्थ्यांना आर्थिक मदतही मिळणार असल्याने स्पर्धा परीक्षांची तयारी करणाऱ्या VJNT विद्यार्थ्यांसाठी ही महत्त्वाची संधी आहे.
वनार्टीच्या प्रशिक्षण योजनेत नेमका काय लाभ मिळणार?
वनार्टीमार्फत देण्यात येणाऱ्या प्रशिक्षणाचा सर्वात मोठा फायदा म्हणजे विद्यार्थ्यांना मोफत पूर्व प्रशिक्षण उपलब्ध होणार आहे. याशिवाय प्रशिक्षण काळात ७५ टक्के हजेरीची अट पूर्ण करणाऱ्या विद्यार्थ्यांना दरमहा ₹१०,००० विद्यावेतन देण्यात येते. तसेच एकवेळ ₹१२,००० आकस्मिक निधी उपलब्ध करून दिला जातो. अशाच प्रकारच्या MPSC प्रशिक्षणासाठी ₹१०,००० मासिक विद्यावेतन व ₹१२,००० आकस्मिक निधीची तरतूद अधिकृत शासकीय योजनेच्या माहितीतही नमूद आहे.
म्हणजेच, आर्थिक अडचणींमुळे स्पर्धा परीक्षेची तयारी करणे कठीण जाणाऱ्या विद्यार्थ्यांना प्रशिक्षणासोबत आर्थिक आधार मिळू शकतो.
MPSC संयुक्त गट-ब व गट-क परीक्षेसाठी प्रशिक्षण
वनार्टीच्या माहितीनुसार महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगामार्फत घेण्यात येणाऱ्या संयुक्त गट-ब व गट-क परीक्षेच्या पूर्व व मुख्य परीक्षेसाठी सहा महिन्यांचे प्रशिक्षण दिले जाते. पोस्टरनुसार हे प्रशिक्षण पुणे, नागपूर व छत्रपती संभाजीनगर येथील नामांकित संस्थांमध्ये देण्यात येते.
या प्रशिक्षणात विद्यार्थ्यांना संबंधित परीक्षेच्या अभ्यासक्रमानुसार मार्गदर्शन, परीक्षेची रणनीती, सराव व तयारीसाठी आवश्यक शैक्षणिक मदत मिळण्याची अपेक्षा आहे.
MPSC महाराष्ट्र अभियांत्रिकी सेवा परीक्षेसाठी ११ महिन्यांचे प्रशिक्षण
अभियांत्रिकी पदवीधारक विद्यार्थ्यांसाठीही वनार्टीकडून विशेष संधी उपलब्ध आहे. महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगामार्फत घेण्यात येणाऱ्या महाराष्ट्र अभियांत्रिकी सेवा परीक्षेच्या पूर्व प्रशिक्षणाचा कालावधी ११ महिने असल्याचे पोस्टरमध्ये नमूद आहे.
हे प्रशिक्षण पुणे येथील नामांकित संस्थांमध्ये देण्यात येणार असल्याचे दिले आहे. अभियांत्रिकी क्षेत्रातील सरकारी सेवेत प्रवेश करण्याचे उद्दिष्ट असलेल्या पात्र विद्यार्थ्यांना या प्रशिक्षणाचा उपयोग होऊ शकतो.
अधिकृत शासकीय योजनेच्या माहितीनुसार अभियांत्रिकी सेवा प्रशिक्षणासाठी महाराष्ट्राचा रहिवासी, संबंधित VJNT प्रवर्गातील आणि नॉन-क्रिमिलेअर उमेदवार असणे तसेच अभियांत्रिकी शाखेची पदवी पूर्ण केलेली असणे आवश्यक आहे.
कोणत्या विद्यार्थ्यांना अर्ज करता येतो?
उपलब्ध प्रशिक्षण योजनेच्या माहितीनुसार ही योजना विमुक्त जाती व भटक्या जमाती (VJNT) प्रवर्गातील विद्यार्थ्यांसाठी आहे. उमेदवार महाराष्ट्राचा रहिवासी असणे आणि संबंधित प्रशिक्षणासाठी लागू असलेल्या पात्रता अटी पूर्ण करणे आवश्यक आहे.
विशेषतः अभियांत्रिकी सेवा प्रशिक्षणासाठी उमेदवार नॉन-क्रिमिलेअर गटातील असणे तसेच अभियांत्रिकी शाखेतून पदवी पूर्ण केलेली असणे आवश्यक असल्याचे अधिकृत योजनेच्या माहितीत नमूद आहे.
वयोमर्यादा किती आहे?
दिलेल्या माहितीनुसार संयुक्त गट-ब व गट-क प्रशिक्षणासाठी उमेदवाराचे वय १९ ते ४३ वर्षे असावे. दिव्यांग उमेदवारांसाठी वयोमर्यादा ४५ वर्षांपर्यंत असल्याचे पोस्टरमध्ये नमूद आहे.
मात्र प्रत्यक्ष अर्ज करताना संबंधित २०२६-२७ च्या अधिकृत जाहिरातीमधील वयोमर्यादा व कट-ऑफ तारीख तपासणे महत्त्वाचे आहे.
अर्जासाठी कोणती कागदपत्रे आवश्यक?
प्रशिक्षणासाठी अर्ज करताना साधारणपणे पुढील कागदपत्रांची आवश्यकता आहे:
1. आधार कार्ड किंवा मतदार ओळखपत्र
2. जात प्रमाणपत्र
3. वैध नॉन-क्रिमिलेअर प्रमाणपत्र
4. आवश्यक शैक्षणिक कागदपत्रे
5. संबंधित परीक्षेसाठी आवश्यक इतर प्रमाणपत्रे
अधिकृत योजनेच्या माहितीत आधार कार्ड, जात प्रमाणपत्र, वैध नॉन-क्रिमिलेअर प्रमाणपत्र आणि शैक्षणिक कागदपत्रे नमूद आहेत.
निवड प्रक्रिया कशी होणार?
वनार्टीच्या २०२६-२७ च्या सूचनांनुसार विविध स्पर्धा परीक्षा पूर्व प्रशिक्षणासाठी विद्यार्थ्यांची निवड करण्यासाठी चाळणी परीक्षा घेण्यात आली आहे. ऑगस्ट २०२६ मध्ये चाळणी परीक्षांचे वेळापत्रक तसेच उत्तरपत्रिका व आक्षेपांसंदर्भातील सूचना वनार्टीच्या संकेतस्थळावर प्रसिद्ध करण्यात आल्या आहेत.
म्हणून पात्रता पूर्ण करणाऱ्या प्रत्येक उमेदवाराला थेट प्रशिक्षण मिळेलच असे नाही. संबंधित प्रशिक्षणासाठी लागू असलेली निवड प्रक्रिया, गुणवत्ता यादी किंवा चाळणी परीक्षेचे निकष तपासणे आवश्यक आहे.
२०२६-२७ साठी अर्जाची स्थिती
वनार्टीच्या अधिकृत सूचना फलकावर २८ ऑगस्ट २०२६ रोजी २०२६-२७ या आर्थिक वर्षातील विविध स्पर्धा परीक्षा पूर्व प्रशिक्षणासाठी ऑनलाइन अर्ज करण्याबाबत सूचना प्रसिद्ध करण्यात आली आहे. त्याआधी २५ ऑगस्ट व २१ ऑगस्ट रोजी अर्जासाठी मुदतवाढीच्या सूचना देखील प्रसिद्ध झाल्या होत्या.
त्यामुळे अर्ज करू इच्छिणाऱ्या विद्यार्थ्यांनी वनार्टीच्या अधिकृत संकेतस्थळावरील नवीनतम जाहिरात आणि अर्जाची लिंक तपासावी. वनार्टीच्या संकेतस्थळावर MPSC अभियांत्रिकी सेवा प्रशिक्षणासाठी स्वतंत्र अर्ज पेजही उपलब्ध आहे.
वनार्टी प्रशिक्षण योजनेचा विद्यार्थ्यांना फायदा काय?
MPSCसारख्या स्पर्धा परीक्षांची तयारी करताना क्लासेस, पुस्तके, टेस्ट सिरीज, प्रवास आणि इतर खर्च मोठ्या प्रमाणात होतो. आर्थिकदृष्ट्या अडचणीत असलेल्या विद्यार्थ्यांना हा खर्च परवडत नाही.
अशा विद्यार्थ्यांसाठी मोफत प्रशिक्षण + दरमहा ₹१०,००० विद्यावेतन + ₹१२,००० एकवेळ आकस्मिक निधी ही मदत अभ्यासावर लक्ष केंद्रित करण्यास उपयुक्त ठरू शकते.
अर्ज करण्यापूर्वी विद्यार्थ्यांनी या गोष्टी तपासा
अर्ज करण्यापूर्वी उमेदवाराने आपला प्रवर्ग, महाराष्ट्राचे रहिवासी प्रमाण, नॉन-क्रिमिलेअर प्रमाणपत्र, शैक्षणिक पात्रता, वयोमर्यादा आणि संबंधित प्रशिक्षणाची परीक्षा याबाबतच्या अटी काळजीपूर्वक तपासाव्यात.
तसेच अधिकृत जाहिरातीत दिलेली अंतिम तारीख आणि अर्जाची प्रक्रिया यांनाच अंतिम मानावे. वनार्टीच्या अधिकृत सूचना फलकावर २०२६-२७ मधील प्रशिक्षणासंदर्भात नियमित अपडेट प्रसिद्ध होत आहेत.
वनार्टीशी संपर्क कसा साधायचा?
वनार्टीच्या अधिकृत संकेतस्थळावर दिलेल्या माहितीनुसार संपर्क क्रमांक ७८८७८८२०२६ असून ई-मेल vanarti.info@gmail.com आहे. संस्थेचे कार्यालय डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर सामाजिक न्याय भवन, दीक्षाभूमी रोड, श्रद्धानंद पेठ, नागपूर येथे आहे.
थोडक्यात महत्त्वाची माहिती
मुद्दा माहिती
संस्था वनार्टी
प्रवर्ग विमुक्त जाती व भटक्या जमाती (VJNT)
प्रशिक्षण MPSC संयुक्त गट-ब व गट-क
दुसरे प्रशिक्षण MPSC महाराष्ट्र अभियांत्रिकी सेवा
गट-ब/क प्रशिक्षण ६ महिने
अभियांत्रिकी सेवा प्रशिक्षण ११ महिने
प्रशिक्षण शुल्क मोफत
विद्यावेतन ७५% हजेरी असल्यास ₹१०,००० प्रतिमहिना
आकस्मिक निधी ₹१२,००० एकवेळ
अभियांत्रिकी प्रशिक्षण ठिकाण पुणे
गट-ब/क प्रशिक्षण ठिकाणे पुणे, नागपूर, छत्रपती संभाजीनगर
संपर्क ७८८७८८२०२६
FAQ – वारंवार विचारले जाणारे १० प्रश्न
१. वनार्टीच्या या योजनेचा लाभ कोणाला मिळतो?
विमुक्त जाती व भटक्या जमाती (VJNT) प्रवर्गातील पात्र विद्यार्थ्यांना या प्रशिक्षणाचा लाभ मिळतो.
२. MPSC प्रशिक्षणासाठी शुल्क किती आहे?
प्रशिक्षण मोफत दिले जाते.
३. विद्यार्थ्यांना दरमहा किती विद्यावेतन मिळते?
७५ टक्के हजेरीची अट पूर्ण केल्यास दरमहा ₹१०,००० विद्यावेतन मिळते.
४. आकस्मिक निधी किती मिळतो?
एकवेळ ₹१२,००० आकस्मिक निधी दिला जातो.
५. MPSC संयुक्त गट-ब व गट-क प्रशिक्षण किती महिन्यांचे आहे?
दिलेल्या माहितीनुसार प्रशिक्षणाचा कालावधी ६ महिने आहे.
६. MPSC अभियांत्रिकी सेवा प्रशिक्षण किती महिन्यांचे आहे?
अभियांत्रिकी सेवा पूर्व प्रशिक्षणाचा कालावधी ११ महिने आहे.
७. अभियांत्रिकी सेवा प्रशिक्षण कुठे दिले जाते?
दिलेल्या माहितीनुसार पुणे येथील नामांकित संस्थांमध्ये प्रशिक्षण दिले जाते.
८. नॉन-क्रिमिलेअर प्रमाणपत्र आवश्यक आहे का?
अभियांत्रिकी सेवा प्रशिक्षणाच्या अधिकृत पात्रता निकषांनुसार वैध नॉन-क्रिमिलेअर प्रमाणपत्र आवश्यक आहे.
९. अर्जासाठी कोणती कागदपत्रे लागतात?
आधार/ओळखपत्र, जात प्रमाणपत्र, नॉन-क्रिमिलेअर प्रमाणपत्र आणि आवश्यक शैक्षणिक कागदपत्रे लागतात.
१०. अर्ज व नवीन सूचना कुठे पाहायच्या?
वनार्टीच्या अधिकृत संकेतस्थळावरील सूचना फलकावर २०२६-२७ च्या प्रशिक्षणासंदर्भातील नवीन जाहिराती व अपडेट प्रसिद्ध केले जात आहेत.
मुख्य विश्लेषक (सरकारी योजना व कृषी क्षेत्र)