आदिवासी विभागाच्या निवासी शाळांमध्ये सन २०२६-२७ साठी प्रवेश प्रक्रिया सुरू झाली असून, ही एक महत्त्वाची संधी अनुसूचित जमातीच्या विद्यार्थ्यांसाठी उघडली आहे. या प्रक्रियेद्वारे आदिवासी विभागाच्या निवासी शाळांमध्ये सन २०२६-२७ साठी प्रवेश प्रक्रिया सुरू होण्यामुळे अनेक कुटुंबांना आपल्या मुलांच्या शिक्षणासाठी एक नवीन दारे उघडले जात आहेत. जळगाव येथील आदिवासी विकास विभागाने ही पावले उचलून आदिवासी समाजातील विद्यार्थ्यांना दर्जेदार शिक्षणाची संधी उपलब्ध करून देण्याचा प्रयत्न केला आहे. विशेषतः इयत्ता सहावी आणि सातवी ते नववी या वर्गांसाठी अनुशेष भरून काढण्याच्या उद्देशाने ही प्रक्रिया राबवली जात आहे. यामुळे ग्रामीण भागातील आदिवासी विद्यार्थी शहरातील सुविधांपासून दूर राहूनही निवासी शाळांच्या माध्यमातून चांगले शिक्षण घेता येतील. विभागाने दिलेल्या माहितीनुसार, ही प्रक्रिया नाशिक विभागांतर्गत विविध शाळांमध्ये लागू होत असून, विद्यार्थ्यांना अर्ज करण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे. आदिवासी विभागाच्या निवासी शाळांमध्ये सन २०२६-२७ साठी प्रवेश प्रक्रिया सुरू झाल्याने पालकांमध्ये उत्साह निर्माण झाला असून, ते आपल्या मुलांच्या भविष्यासाठी या संधीचा लाभ घेण्याच्या तयारीत आहेत. या प्रक्रियेच्या माध्यमातून आदिवासी समाजाच्या उत्थानाला चालना मिळेल अशी अपेक्षा आहे.
नाशिक विभागातील शाळांची विस्तृत यादी आणि पात्रता
आदिवासी विभागाच्या निवासी शाळांमध्ये सन २०२६-२७ साठी प्रवेश प्रक्रिया सुरू झाल्यामुळे नाशिक विभागातील १७ शाळा या प्रक्रियेच्या कक्षेत येत आहेत. या आदिवासी विभागाच्या निवासी शाळांमध्ये सन २०२६-२७ साठी प्रवेश प्रक्रिया सुरू होण्याने पेठ रोड, ता.जि. नाशिक; पिंप्री सडोदीन, ता. इगतपुरी; नंदुरबार, ता.जि. नंदुरबार; अजमेर सौदाणे, ता. बागलाण; मवेशी, ता. अकोला; पिंपळनेर, ता. साक्री; टिटवे, ता. दिंडोरी; ढोगसांगळी, ता. नवापूर; चणकापूर, ता. सटाणा; शिदें दिगर, ता. सुरगाणा; सरी, ता. अक्कलकुवा; रोषमाळ, ता. घडगाव; देवगाव, ता. पेठ; बोरीपाडा, ता. त्र्यंबकेश्वर; खरवड, ता. तळोदा; मोहिदा, ता. शहादा; भाडणे, ता. साक्री या ठिकाणी शैक्षणिक वर्ष २०२६-२७ साठी प्रवेश उपलब्ध होणार आहेत. सन २०२५-२६ या शैक्षणिक वर्षात इयत्ता पाचवी उत्तीर्ण होणारे विद्यार्थी आता इयत्ता सहावीत प्रवेश घेण्यास पात्र ठरतील, तर इयत्ता सहावी ते नववीत प्रवेश घेण्यास इच्छुक विद्यार्थ्यांसाठीही ही प्रक्रिया समानरित्या लागू होत आहे. या शाळांमध्ये निवासी सुविधा असल्याने विद्यार्थी अभ्यास आणि निवास दोन्ही एकाच ठिकाणी मिळवू शकतील, ज्यामुळे त्यांच्या सर्वांगीण विकासाला मदत होईल. विभागाने या शाळांची यादी जाहीर करून विद्यार्थ्यांना जागरूक करण्यावर भर दिला आहे, जेणेकरून प्रत्येक पात्र विद्यार्थी या संधीपर्यंत पोहोचू शकेल. आदिवासी विभागाच्या निवासी शाळांमध्ये सन २०२६-२७ साठी प्रवेश प्रक्रिया सुरू झाल्याने या भागातील आदिवासी कुटुंबांना शिक्षणाच्या दृष्टीने एक मोठा आधार मिळाला आहे, ज्यामुळे त्यांच्या मुलांचे भविष्य उज्ज्वल होण्याची शक्यता वाढली आहे.
स्पर्धा परीक्षेची तारीख आणि वेळापत्रक
आदिवासी विभागाच्या निवासी शाळांमध्ये सन २०२६-२७ साठी प्रवेश प्रक्रिया सुरू होण्याच्या भागात स्पर्धा परीक्षा ही एक महत्त्वाची टप्पा आहे. या आदिवासी विभागाच्या निवासी शाळांमध्ये सन २०२६-२७ साठी प्रवेश प्रक्रिया सुरू झाल्यामुळे रविवार, दिनांक १ मार्च २०२६ रोजी ही परीक्षा शासकीय माध्यमिक आश्रमशाळा, दहिवद, ता. अमळनेर आणि शासकीय माध्यमिक आश्रमशाळा, गंगापुरी, ता. जामनेर, जि. जळगाव या दोन केंद्रांवर घेतली जाणार आहे. इयत्ता सहावीसाठी परीक्षेची वेळ सकाळी ११ ते दुपारी १ अशी निश्चित करण्यात आली आहे, तर इयत्ता सातवी ते नववीसाठी सकाळी ११ ते दुपारी २ पर्यंत चालेल. ही वेळापत्रके ठरवण्यामागे विद्यार्थ्यांना पुरेसा वेळ देण्याचा हेतू आहे, जेणेकरून ते तणावमुक्त राहून परीक्षा देऊ शकतील. परीक्षेच्या ठिकाणी आवश्यक सुविधा उपलब्ध असतील, जसे की स्वच्छतागृह, पाणी आणि सुरक्षित वातावरण, याची काळजी विभागाने घेतली आहे. विद्यार्थ्यांनी या परीक्षेची तयारी आधीपासून सुरू करावी, जेणेकरून ते चांगल्या गुणांनी उत्तीर्ण होऊ शकतील. आदिवासी विभागाच्या निवासी शाळांमध्ये सन २०२६-२७ साठी प्रवेश प्रक्रिया सुरू झाल्याने ही परीक्षा अनुसूचित जमातीच्या विद्यार्थ्यांसाठी एक चांगली संधी ठरेल, ज्यामुळे त्यांना निवासी शाळेत प्रवेश मिळवण्यास सोपे जाईल आणि त्यांचे शिक्षण सुरळीतपणे चालू राहील.
प्रवेश अर्ज सादर करण्याची प्रक्रिया आणि उपलब्धता
आदिवासी विभागाच्या निवासी शाळांमध्ये सन २०२६-२७ साठी प्रवेश प्रक्रिया सुरू झाल्यामुळे अर्ज सादर करण्याची प्रक्रिया सोपी आणि सोयीस्कर ठेवण्यात आली आहे. या आदिवासी विभागाच्या निवासी शाळांमध्ये सन २०२६-२७ साठी प्रवेश प्रक्रिया सुरू होण्याच्या संदर्भात प्रवेश अर्जाचा नमुना प्रकल्प कार्यालय, यावल; सर्व संबंधित मुख्याध्यापक; गट शिक्षणाधिकारी आणि पंचायत समिती कार्यालय येथे मिळू शकेल. इच्छुक विद्यार्थ्यांनी हा अर्ज स्वतःच्या शाळेतील मुख्याध्यापकांमार्फत प्रकल्प अधिकारी, एकात्मिक आदिवासी विकास प्रकल्प, यावल, जि. जळगाव यांच्याकडे दिनांक ३१ जानेवारी २०२६ पर्यंत सादर करावा, ही सूचना विभागाने दिली आहे. अर्ज सादर करण्यासाठी आवश्यक कागदपत्रे जोडणे महत्त्वाचे असून, यामुळे प्रक्रिया अधिक पारदर्शक होईल. पालकांनी आपल्या मुलांना या प्रक्रियेबद्दल वेळीच माहिती देऊन अर्ज भरून घ्यावा, जेणेकरून कोणतीही चूक होणार नाही. विभागाने अर्ज उपलब्ध करण्याच्या ठिकाणांची यादी जाहीर केल्याने ग्रामीण भागातील विद्यार्थ्यांनाही सोयी मिळेल. आदिवासी विभागाच्या निवासी शाळांमध्ये सन २०२६-२७ साठी प्रवेश प्रक्रिया सुरू झाल्याने ही अर्ज प्रक्रिया अनुसूचित जमातीच्या विद्यार्थ्यांसाठी एक सोपा मार्ग उघडते, ज्यामुळे ते सहजपणे या संधीचा लाभ घेऊ शकतील आणि शिक्षणाच्या प्रवेशद्वारातून पुढे जाऊ शकतील.
पात्रता निकष आणि आवश्यक कागदपत्रे
आदिवासी विभागाच्या निवासी शाळांमध्ये सन २०२६-२७ साठी प्रवेश प्रक्रिया सुरू होण्यासाठी पात्रता निकष स्पष्टपणे निश्चित करण्यात आले आहेत. या आदिवासी विभागाच्या निवासी शाळांमध्ये सन २०२६-२७ साठी प्रवेश प्रक्रिया सुरू झाल्यामुळे ही प्रक्रिया शासकीय, अनुदानित आश्रमशाळा, जिल्हा परिषद, नगरपालिका आणि मान्यताप्राप्त शैक्षणिक संस्थांमध्ये इयत्ता पाचवी ते नववीपर्यंत शिक्षण घेणाऱ्या अनुसूचित जमातीच्या विद्यार्थ्यांसाठी खुली आहे. पालकांचे वार्षिक उत्पन्न सहा लाख रुपयांपेक्षा कमी असणे आवश्यक असून, पालक शासकीय किंवा निमशासकीय सेवेत नसावेत. अर्जासोबत सक्षम अधिकाऱ्यांनी दिलेला उत्पन्नाचा दाखला जोडणे बंधनकारक आहे, ज्यामुळे अर्जाची वैधता तपासली जाईल. हे निकष ठेवण्यामागे आदिवासी समाजातील आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटकांना प्राधान्य देण्याचा उद्देश आहे, जेणेकरून ते शिक्षणाच्या माध्यमातून प्रगती करू शकतील. विद्यार्थ्यांनी आवश्यक कागदपत्रे पूर्ण आणि अचूक भरून सादर करावीत, यावर भर देण्यात आला आहे. आदिवासी विभागाच्या निवासी शाळांमध्ये सन २०२६-२७ साठी प्रवेश प्रक्रिया सुरू झाल्याने हे निकष अनुसूचित जमातीच्या विद्यार्थ्यांसाठी एक संधी निर्माण करतात, ज्यामुळे ते आर्थिक अडचणींवर मात करून निवासी शाळेत प्रवेश घेऊ शकतील आणि त्यांचे शिक्षण मजबूत आधारावर उभे राहील.
आरक्षण धोरण आणि विभागाचे आवाहन
आदिवासी विभागाच्या निवासी शाळांमध्ये सन २०२६-२७ साठी प्रवेश प्रक्रिया सुरू झाल्यामुळे आरक्षण धोरणही आकर्षक ठेवण्यात आले आहे. या आदिवासी विभागाच्या निवासी शाळांमध्ये सन २०२६-२७ साठी प्रवेश प्रक्रिया सुरू होण्याच्या भागात अनुसूचित जमातीतील अपंग विद्यार्थ्यांसाठी ३ टक्के आणि आदिम जमातीच्या विद्यार्थ्यांसाठी ५ टक्के जागा आरक्षित करण्यात आल्या आहेत. हे आरक्षण धोरण विशेष गरज असलेल्या विद्यार्थ्यांना प्राधान्य देण्यासाठी आहे, ज्यामुळे त्यांना समान संधी मिळेल. विभागाने जास्तीत जास्त अनुसूचित जमातीच्या विद्यार्थ्यांनी या संधीचा लाभ घ्यावा, असे आवाहन प्रकल्प अधिकारी, एकात्मिक आदिवासी विकास प्रकल्प, यावल यांनी केले आहे. हे आवाहन आदिवासी समाजातील प्रत्येक कुटुंबापर्यंत पोहोचवण्यासाठी प्रयत्न सुरू आहेत, जेणेकरून कोणतीही संधी हातातून न सुटेल. आरक्षणामुळे विविध प्रकारच्या विद्यार्थ्यांना निवासी शाळेच्या सुविधा मिळतील, ज्यामुळे त्यांचा विकास सर्वांगीण होईल. आदिवासी विभागाच्या निवासी शाळांमध्ये सन २०२६-२७ साठी प्रवेश प्रक्रिया सुरू झाल्याने हे आरक्षण आणि आवाहन अनुसूचित जमातीच्या विद्यार्थ्यांसाठी एक प्रेरणादायी पाऊल आहे, ज्यामुळे ते शिक्षणाच्या ओळखीने पुढे वाटचाल करू शकतील आणि समाजाच्या मुख्य प्रवाहात सामील होऊ शकतील.
शिक्षणाच्या माध्यमातून आदिवासी समाजाचे सशक्तीकरण
आदिवासी विभागाच्या निवासी शाळांमध्ये सन २०२६-२७ साठी प्रवेश प्रक्रिया सुरू झाल्याने आदिवासी समाजाच्या सशक्तीकरणाला नवीन गती मिळाली आहे. या आदिवासी विभागाच्या निवासी शाळांमध्ये सन २०२६-२७ साठी प्रवेश प्रक्रिया सुरू होण्यामुळे इयत्ता सहावी आणि सातवी ते नववीतील विद्यार्थी दर्जेदार शिक्षण आणि निवासी सुविधा मिळवू शकतील, ज्यामुळे त्यांच्यात आत्मविश्वास वाढेल. विभागाने राबवलेल्या या प्रक्रियेद्वारे ग्रामीण भागातील शैक्षणिक असमानता कमी होण्यास मदत होईल, कारण या शाळांमध्ये आधुनिक शिक्षण पद्धती आणि अतिरिक्त क्रियाकलाप उपलब्ध असतात. पालकांसाठीही ही एक मोठी जबाबदारी आहे, की ते आपल्या मुलांना या प्रक्रियेबद्दल वेळीच माहिती देऊन तयारी करावी. प्रवेश प्रक्रियेच्या यशस्वीतेमुळे आदिवासी विद्यार्थ्यांची शैक्षणिक पातळी उंचावेल आणि ते भविष्यात विविध क्षेत्रात यश मिळवू शकतील. आदिवासी विभागाच्या निवासी शाळांमध्ये सन २०२६-२७ साठी प्रवेश प्रक्रिया सुरू झाल्याने हा एक ऐतिहासिक क्षण आहे, ज्यामुळे अनुसूचित जमातीचा विकास वेगाने होईल आणि समाजाच्या प्रगतीत योगदान देईल.
प्रक्रियेच्या यशासाठी पालकांची भूमिका
आदिवासी विभागाच्या निवासी शाळांमध्ये सन २०२६-२७ साठी प्रवेश प्रक्रिया सुरू झाल्यामुळे पालकांची भूमिका महत्त्वाची ठरते. या आदिवासी विभागाच्या निवासी शाळांमध्ये सन २०२६-२७ साठी प्रवेश प्रक्रिया सुरू होण्याच्या संदर्भात पालकांनी आपल्या मुलांच्या शिक्षणाबद्दल जागरूक राहून अर्ज प्रक्रिया पूर्ण करावी, जेणेकरून संधी गमावली जाणार नाही. विभागाने दिलेल्या मार्गदर्शनानुसार, उत्पन्न दाखला आणि इतर कागदपत्रे वेळेवर जोडावीत, यावर भर देणे आवश्यक आहे. पालकांच्या सहभागामुळे विद्यार्थ्यांची तयारी अधिक चांगली होईल आणि ते परीक्षेत यशस्वी होतील. ही प्रक्रिया केवळ प्रवेशापुरती मर्यादित न राहता, विद्यार्थ्यांच्या संपूर्ण विकासासाठी आहे. आदिवासी विभागाच्या निवासी शाळांमध्ये सन २०२६-२७ साठी प्रवेश प्रक्रिया सुरू झाल्याने पालकांना शिक्षणाच्या महत्त्वाची जाणीव करून देण्याचा हा एक चांगला अवसर आहे, ज्यामुळे कुटुंब आणि समाज दोन्ही मजबूत होतील.