वर्धा जिल्ह्यातील सोयाबीन उत्पादक शेतकऱ्यांना प्रगत शेतीकडे वळविण्यासाठी कृषि विभागाने योजनांचे अभिसरण धोरण स्वीकारले आहे. या मसाले पिक उत्पादनासाठी अनुदान योजना अंतर्गत आता खरीप हंगामात हळद, आले आणि मिरचीची लागवड करणाऱ्या शेतकऱ्यांना केवळ लागवडीसाठी नव्हे तर आधुनिक तंत्रज्ञानासाठी विविध योजनांचा लाभ एकाचवेळी घेता येणार आहे. यामुळे शेतकरी आर्थिकदृष्ट्या मजबूत होतील आणि जिल्ह्यात मसाले पिकांचे उत्पादन वाढेल.
अभिसरण धोरणातून उपलब्ध विविध सुविधा
या मसाले पिक उत्पादनासाठी अनुदान योजना मध्ये हळद, आले, मिरची लागवडीकरीता मजूर खर्च, खड्डे खोदणे, बी-बियाणे, रोपे खरेदी, खते शेणखत, रासायनिक खत, पिक संरक्षण, जैविक रासायनिक फवारणी खर्चासाठी अनुदान देण्यात येणार आहे. शेतकऱ्यांना लागवडीपासून ते पिक संरक्षणापर्यंत सर्व बाबींसाठी एकत्रित आर्थिक सहाय्य मिळाल्याने खर्चात बचत होईल आणि उत्पादन प्रक्रिया सुलभ होईल.
मिरची पिकासाठी अनुदानाची विशेष तरतूद
या मसाले पिक उत्पादनासाठी अनुदान योजना अंतर्गत एकात्मिक फलोत्पादन विकास अभियानांतर्गत बी वर्गीय मसाले पिक मिरची करीता 50 हजार रुपये हेक्टर मर्यादेनुसार सर्वसाधारण क्षेत्राकरीता प्रती लाभार्थी 20 हजार रुपये हेक्टर अनुदान मिळणार आहे. मिरची उत्पादक शेतकऱ्यांना ही रक्कम लागवड आणि देखभालीसाठी वापरता येईल, ज्यामुळे त्यांना अधिक क्षेत्रात पिक घेता येईल.
हळद आणि आले पिकांसाठी उच्च मर्यादेचे अनुदान
या मसाले पिक उत्पादनासाठी अनुदान योजना मध्ये कंदवर्गीय मसाले हळद व आले पिकासाठी 1 लाख रुपये हेक्टर मर्यादेनुसार सर्वसाधारण क्षेत्रासाठी 40 हजार रुपये हेक्टर अनुदान देण्यात येणार आहे. हळद आणि आले या दोन्ही पिकांसाठी दिलेली ही तरतूद शेतकऱ्यांना आधुनिक पद्धतीने लागवड करण्यास प्रोत्साहन देईल.
आच्छादन सामग्रीसाठी स्वतंत्र अनुदान
या मसाले पिक उत्पादनासाठी अनुदान योजना अंतर्गत प्लास्टीक मल्चींग, जुट, ॲग्रो टेक्सटाईल, बायोवडग्रेडेबल आच्छादनाकरीता 40 हजार रुपये हेक्टर मर्यादेनुसार खर्चाच्या 50 टक्के मर्यादेत प्रति लाभार्थी 20 हजार रुपये हेक्टर अनुदान उपलब्ध आहे. आच्छादन सामग्री वापरल्याने पिकांची देखभाल सोपी होईल आणि उत्पन्नात वाढ होईल.
प्रधानमंत्री कृषि सिंचन योजनेचा समावेश
या मसाले पिक उत्पादनासाठी अनुदान योजना मध्ये प्रधानमंत्री कृषि सिंचन योजनेंतर्गत ठिंबक सिंचनाकरीता 1 लाख 27 हजार 501 रुपये व तुषार सिंचन प्रति संचाकरीता 24 हजार 194 रुपयाच्या मर्यादेत अल्प व अत्यल्प भुधारक शेतकऱ्यांना 80 टक्के व इतर शेतकऱ्यांना 75 टक्के अनुदान देण्यात येणार आहे. सिंचन सुविधा उपलब्ध झाल्याने पाण्याचा योग्य वापर होईल.
ठिबक सिंचनामुळे पाण्याची मोठी बचत
या मसाले पिक उत्पादनासाठी अनुदान योजना अंतर्गत ठिंबक सिंचनामुळे पाण्याची 40 ते 50 टक्के बचत होते आणि खत व्यवस्थापनामुळे पिकाची जोमदार वाढ होते. शेतकऱ्यांना पाण्याच्या कमतरतेच्या परिस्थितीतही चांगले उत्पादन घेता येईल, ज्यामुळे जिल्ह्यातील शेती अधिक टिकाऊ होईल.
प्लास्टिक मल्चिंगचे व्यावहारिक फायदे
या मसाले पिक उत्पादनासाठी अनुदान योजना मध्ये प्लास्टीक मल्चिंग पेपरमुळे तण वाढत नाही, परिणामी मजूरीच्या खर्चात बचत होते. तण नियंत्रणासाठी अतिरिक्त मेहनत घ्यावी लागत नाही आणि शेतकऱ्यांचा वेळ इतर कामांसाठी उपलब्ध होतो.
तंत्रज्ञानांचा एकत्रित वापर आणि गुणवत्ता सुधार
या मसाले पिक उत्पादनासाठी अनुदान योजना अंतर्गत प्लास्टीक मल्चिंग, ठिंबक सिंचन व फारटीगेशन या तिन्ही बाबींचा एकत्रित वापर केल्यास उत्पादनाची गुणवत्ता सुधारते आणि बाजारात भावात वाव निर्माण होते. चांगल्या गुणवत्तेच्या मालामुळे शेतकऱ्यांना अधिक चांगला दर मिळेल.
महाडीबीटी पोर्टलवर एकत्रित अर्ज प्रक्रिया
या मसाले पिक उत्पादनासाठी अनुदान योजना चा लाभ घेण्यासाठी शेतकऱ्यांनी महाडीबीटी पोर्टलवर https://mahadbt.maharashtra.gov.in या एकाच ठिकाणी फलोत्पादन आणि सिंचन या दोन्ही घटकांतर्गत अर्ज करावा. एकाच पोर्टलवरून दोन्ही योजनांचा लाभ घेणे शेतकऱ्यांसाठी सोयीचे ठरेल.
महाविस्तार एआय अॅपद्वारे घरबसल्या अर्ज
या मसाले पिक उत्पादनासाठी अनुदान योजना साठी घरबसल्या महाविस्तार एआय ॲप द्वारे फार्मर आयडी मार्फत अर्ज करता येतो. अर्ज करतांना हळद, आले, मिरची लागवडीसोबतच मल्चिंग आणि ठिंबक सिंचन या बाबीची निवड करावी. ही डिजिटल सुविधा शेतकऱ्यांना अर्ज प्रक्रिया जलद आणि त्रासरहित करेल.
स्थानिक कृषि अधिकाऱ्यांकडून मार्गदर्शन
या मसाले पिक उत्पादनासाठी अनुदान योजना च्या अधिक माहितीसाठी गावातील सहाय्यक कृषि अधिकारी, उप कृषि अधिकारी यांचे संपर्क साधावा. स्थानिक अधिकारी शेतकऱ्यांना अर्ज भरणे, आवश्यक कागदपत्रे आणि इतर बाबींवर योग्य मार्गदर्शन करतील.
जिल्हा अधीक्षक कृषि अधिकारी यांचे शेतकऱ्यांना आवाहन
ही मसाले पिक उत्पादनासाठी अनुदान योजना राबवताना तिचा यशस्वी अंमलबजावणीसाठी जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांनी त्वरित अर्ज करावेत असे जिल्हा अधीक्षक कृषि अधिकारी यांनी कळविले आहे. जिल्ह्यातील सर्व शेतकऱ्यांनी या योजनेचा लाभ घेऊन मसाले पिक उत्पादन वाढवावे आणि प्रगत शेतीचा आदर्श निर्माण करावा असा आशावाद सुद्धा त्यांनी व्यक्त केला.
