महात्मा ज्योतिराव फुले महसूल लोक अदालत अभियान; जमीन प्रकरणे तडजोडीने निकाली काढण्याची संधी

धुळे जिल्ह्यातील जमीन आणि महसूल विषयक प्रलंबित प्रकरणांबाबत नागरिकांसाठी महत्त्वाची माहिती समोर आली आहे. महसूल व वन विभागाच्या शासन निर्णयानुसार राज्यभर ‘महात्मा ज्योतिराव फुले महसूल लोक अदालत अभियान’ राबविण्यास मान्यता देण्यात आली आहे. हे अभियान १ सप्टेंबर २०२६ ते ३१ मार्च २०२७ या कालावधीत राबविण्यात येणार आहे.

या अभियानाचा उद्देश भूमी अभिलेख विभागाकडे प्रलंबित असलेल्या अपील, पुनरीक्षण, पुनर्विलोकन तसेच इतर महसूल विषयक दावे तडजोडीच्या माध्यमातून निकाली काढणे हा आहे. संबंधित प्रकरणांतील अपीलदार, सामनेवाले किंवा त्यांच्या अधिकृत प्रतिनिधींनी तडजोडीसाठी आवश्यक अर्ज सादर करण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.

धुळे जिल्ह्यातील नागरिकांसाठी महत्त्वाचे आवाहन

धुळे जिल्हा अधीक्षक भूमी अभिलेख हेमंत सानप यांनी प्रसिद्धीपत्रकाद्वारे संबंधित नागरिकांना या अभियानाचा लाभ घेण्याचे आवाहन केले आहे. भूमी अभिलेख विभागाशी संबंधित प्रलंबित प्रकरणे तडजोडीने निकाली काढण्यासाठी ही प्रक्रिया महत्त्वाची ठरू शकते.

धुळे जिल्हा अधीक्षक भूमी अभिलेख, उपअधीक्षक भूमी अभिलेख धुळे, साक्री, शिंदखेडा व शिरपूर तसेच नगर भूमापन अधिकारी, धुळे यांच्या स्तरावरील संबंधित प्रकरणांचा या अभियानांतर्गत विचार केला जाणार आहे.

कोणती प्रकरणे तडजोडीने निकाली काढता येणार?

महात्मा ज्योतिराव फुले महसूल लोक अदालत अभियान अंतर्गत भूमी अभिलेख विभागाकडे प्रलंबित असलेली अपील, पुनरीक्षण आणि पुनर्विलोकन प्रकरणे तसेच शासनाच्या सूचनेनुसार इतर संबंधित दावे तडजोडीच्या माध्यमातून निकाली काढण्याची प्रक्रिया राबविण्यात येणार आहे.

ज्या प्रकरणांमध्ये संबंधित पक्षकारांमध्ये तडजोड होण्याची शक्यता आहे, अशा प्रकरणांमध्ये संबंधित अपीलदार, सामनेवाले किंवा त्यांच्या अधिकृत प्रतिनिधींनी अर्ज सादर करणे महत्त्वाचे आहे.

लोक अदालत अभियानाच्या तीन महत्त्वाच्या तारखा

या अभियानाच्या कालावधीत जिल्हा व अधिनस्त सर्व तालुका स्तरांवर सकाळी ११ वाजल्यापासून लोक अदालत आयोजित करण्यात येणार आहे. यासाठी खालील तारखा निश्चित करण्यात आल्या आहेत.

अर्ज कुठे सादर करायचा?

संबंधित प्रकरणातील अपीलदार, सामनेवाले किंवा त्यांच्या अधिकृत प्रतिनिधींनी तडजोडीनामा अर्ज संबंधित कार्यालयात सादर करावा. धुळे जिल्ह्यातील संबंधित कार्यालयांमध्ये जिल्हा अधीक्षक भूमी अभिलेख, धुळे तसेच उपअधीक्षक भूमी अभिलेख धुळे, साक्री, शिंदखेडा, शिरपूर आणि नगर भूमापन अधिकारी, धुळे यांच्या कार्यालयांचा समावेश आहे.

अर्जदारांनी निश्चित केलेल्या लोक अदालत दिनांकाच्या दिवशी सकाळी ११ वाजल्यापासून उपस्थित राहून तडजोडीनामा अर्ज सादर करावा, असे आवाहन करण्यात आले आहे.

तडजोडीनामा म्हणजे काय?

दोन किंवा अधिक पक्षकारांमध्ये एखाद्या प्रकरणाबाबत वाद किंवा मतभेद असल्यास परस्पर संमतीने तो वाद सोडविण्यासाठी तडजोडीचा मार्ग स्वीकारला जाऊ शकतो. महसूल लोक अदालत अभियानामध्ये संबंधित प्रकरणांमध्ये पक्षकारांच्या तडजोडीच्या आधारे प्रकरणे निकाली काढण्याची प्रक्रिया राबविण्यात येणार आहे.

यामुळे प्रलंबित प्रकरणांतील पक्षकारांना आपापसातील सहमतीने वाद सोडविण्याची संधी मिळू शकते.

अर्जदारांनी कोणत्या गोष्टी लक्षात ठेवाव्यात?

या अभियानाचा लाभ घेऊ इच्छिणाऱ्या नागरिकांनी आपल्या प्रकरणाचा तपशील, उपलब्ध कागदपत्रे आणि तडजोडीशी संबंधित आवश्यक माहिती तयार ठेवणे आवश्यक आहे. संबंधित प्रकरणात स्वतः अपीलदार किंवा सामनेवाला उपस्थित राहू शकतो अथवा अधिकृत प्रतिनिधीमार्फत प्रक्रिया पूर्ण केली जाऊ शकते.

तडजोडीनामा अर्ज सादर करण्यापूर्वी संबंधित कार्यालयाशी संपर्क साधून आवश्यक कागदपत्रे आणि प्रक्रियेची माहिती घेणे नागरिकांसाठी उपयुक्त ठरेल.

भूमी अभिलेखाशी संबंधित प्रकरणांसाठी महत्त्वाची संधी

जमिनीशी संबंधित प्रकरणे अनेकदा दीर्घकाळ प्रलंबित राहू शकतात. अशा प्रकरणांमध्ये संबंधित पक्षकारांची सहमती असल्यास तडजोडीच्या माध्यमातून वाद सोडविण्याचा मार्ग उपलब्ध होतो.

महात्मा ज्योतिराव फुले महसूल लोक अदालत अभियान याच उद्देशाने राबविण्यात येत असल्याने धुळे जिल्ह्यातील संबंधित पक्षकारांनी आपल्या प्रलंबित प्रकरणाची माहिती घेऊन या अभियानात सहभागी होण्याची संधी वापरावी.

धुळे जिल्ह्यातील कोणत्या कार्यालयांचा समावेश?

या अभियानात धुळे जिल्ह्यातील भूमी अभिलेख विभागाच्या विविध कार्यालयांमधील संबंधित प्रकरणांचा समावेश आहे.

नागरिकांनी वेळेत संपर्क साधावा

तडजोडीने प्रकरण निकाली काढण्याची इच्छा असलेल्या संबंधित पक्षकारांनी शेवटच्या क्षणापर्यंत प्रतीक्षा न करता आपल्या प्रकरणाची माहिती संबंधित भूमी अभिलेख कार्यालयातून घ्यावी. कोणत्या कागदपत्रांची आवश्यकता आहे, अर्जाची प्रक्रिया काय आहे आणि तडजोडीनामा कसा सादर करायचा याबाबत संबंधित कार्यालयाकडून माहिती घेणे योग्य ठरेल.

जिल्हा प्रशासनाच्या आवाहनानुसार संबंधित अपीलदार, सामनेवाले किंवा त्यांच्या अधिकृत प्रतिनिधींनी निश्चित तारखांना सकाळी ११ वाजल्यापासून उपस्थित राहून लोक अदालत तडजोडीनामा अर्ज सादर करावा.

महात्मा ज्योतिराव फुले महसूल लोक अदालत अभियानाचा कालावधी

या अभियानाला १ सप्टेंबर २०२६ ते ३१ मार्च २०२७ या कालावधीसाठी मान्यता देण्यात आली आहे. या कालावधीत निश्चित केलेल्या लोक अदालतांच्या माध्यमातून प्रलंबित महसूल व भूमी अभिलेख विषयक प्रकरणे तडजोडीने निकाली काढण्याची प्रक्रिया राबविण्यात येणार आहे.

धुळे जिल्ह्यातील संबंधित नागरिकांनी २३ सप्टेंबर २०२६, २३ डिसेंबर २०२६ आणि २४ मार्च २०२७ या लोक अदालतांच्या तारखा लक्षात ठेवाव्यात.

१० महत्त्वाचे प्रश्न आणि उत्तरे

१. महात्मा ज्योतिराव फुले महसूल लोक अदालत अभियान कधीपासून सुरू आहे?

हे अभियान १ सप्टेंबर २०२६ ते ३१ मार्च २०२७ या कालावधीत राबविण्यात येणार आहे.

२. या अभियानाचा मुख्य उद्देश काय आहे?

भूमी अभिलेख विभागाकडे प्रलंबित असलेली अपील, पुनरीक्षण, पुनर्विलोकन आणि इतर संबंधित प्रकरणे तडजोडीच्या माध्यमातून निकाली काढणे हा प्रमुख उद्देश आहे.

३. धुळे जिल्ह्यात पहिली लोक अदालत कधी होणार?

पहिली लोक अदालत २३ सप्टेंबर २०२६ रोजी आयोजित करण्यात येणार आहे.

४. दुसरी लोक अदालत कधी होणार?

दुसरी लोक अदालत २३ डिसेंबर २०२६ रोजी होणार आहे.

५. तिसरी लोक अदालत कधी होणार?

तिसरी लोक अदालत २४ मार्च २०२७ रोजी आयोजित करण्यात येणार आहे.

६. लोक अदालत किती वाजता सुरू होणार?

संबंधित लोक अदालतांचे आयोजन सकाळी ११ वाजल्यापासून करण्यात येणार आहे.

७. तडजोडीनामा अर्ज कोण करू शकतो?

संबंधित प्रकरणातील अपीलदार, सामनेवाले किंवा त्यांचे अधिकृत प्रतिनिधी तडजोडीनामा अर्ज सादर करू शकतात.

८. धुळे जिल्ह्यात कोणत्या कार्यालयांतील प्रकरणांचा समावेश आहे?

धुळे, साक्री, शिंदखेडा आणि शिरपूर येथील उपअधीक्षक भूमी अभिलेख कार्यालये तसेच धुळे येथील जिल्हा अधीक्षक भूमी अभिलेख आणि नगर भूमापन अधिकारी यांच्या स्तरावरील संबंधित प्रकरणांचा समावेश आहे.

९. लोक अदालत अभियानात कोणत्या प्रकारची प्रकरणे घेतली जातील?

भूमी अभिलेख विभागाकडे प्रलंबित असलेल्या अपील, पुनरीक्षण, पुनर्विलोकन तसेच शासनाच्या सूचनेनुसार इतर संबंधित दाव्यांचा तडजोडीच्या माध्यमातून निपटारा करण्याची प्रक्रिया राबविली जाणार आहे.

१०. तडजोडीनामा अर्ज कुठे सादर करायचा?

संबंधित प्रकरण ज्या कार्यालयाच्या स्तरावर प्रलंबित आहे, त्या संबंधित भूमी अभिलेख किंवा नगर भूमापन कार्यालयात तडजोडीनामा अर्ज सादर करण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.

माहितीचा अधिकृत स्रोत: जिल्हा माहिती कार्यालय, धुळे

लेखक : भूषण इंगळे
मुख्य विश्लेषक (सरकारी योजना व कृषी क्षेत्र)

लेखक महाराष्ट्रातील विविध **सरकारी योजना, आधुनिक शेती तंत्रज्ञान, शेतकरी कल्याण, रोजगार आणि फायनान्स** अशा महत्वपूर्ण विषयांचे अभ्यासक व लेखक आहेत. आपल्या लेखणीच्या माध्यमातून सर्वसामान्य नागरिक आणि शेतकरी बांधवांपर्यंत अत्यंत अचूक, विश्वासार्ह आणि उपयुक्त माहिती सोप्या भाषेत पोहोचवणे, हेच त्यांच्या "कामाची बातमी" या व्यासपीठाचे मुख्य उद्दिष्ट आहे.