नंदुरबार जिल्ह्यातील आदिवासी समाजातील सुशिक्षित तरुण-तरुणींसाठी स्वयंरोजगाराच्या संधी उपलब्ध करून देणारी एक महत्त्वाची योजना सध्या कार्यान्वित आहे. शबरी आदिवासी वित्त व विकास महामंडळ मर्यादित, नाशिक यांच्या शाखा कार्यालयामार्फत राज्य शासनाच्या सहकार्याने ही योजना राबविण्यात येत आहे. या योजनेअंतर्गत अल्प व्याजदरावर विविध व्यवसायांसाठी कर्ज उपलब्ध करून देण्यात येत असून, यामुळे स्थानिक युवक-युवतींना स्वतःचा व्यवसाय सुरू करण्यासाठी आर्थिक आधार मिळत आहे. स्वयंरोजगारासाठी अल्प व्याजदरावर कर्ज योजना ही आदिवासी बांधवांसाठी एक वरदान ठरत आहे, कारण यामुळे त्यांना बेरोजगारीच्या समस्येवर मात करून स्वावलंबी होण्याची संधी प्राप्त होते.
योजनेचा उद्देश आणि लाभार्थी
या योजनेचा मुख्य उद्देश आदिवासी समाजातील सुशिक्षित बेरोजगार युवक-युवतींना स्वयंरोजगाराकडे वळवणे हा आहे. शबरी आदिवासी वित्त व विकास महामंडळाने यासाठी विशेष लक्ष्य निश्चित केले असून, नंदुरबार शाखा कार्यालयामार्फत ही योजना प्रभावीपणे राबवली जात आहे. सुशिक्षित असले तरी नोकरीच्या संधी मर्यादित असल्याने अनेक तरुण-तरुणी बेरोजगार राहतात. अशा परिस्थितीत स्वयंरोजगारासाठी अल्प व्याजदरावर कर्ज योजना त्यांना स्वतःचा व्यवसाय उभारण्यासाठी आवश्यक आर्थिक सहाय्य पुरवते. या योजनेचा लाभ घेऊन युवक-युवतींना आपल्या कौशल्यांचा उपयोग करून छोटे-मोठे उद्योग सुरू करता येतात, ज्यामुळे त्यांच्यावर अवलंबून असलेल्या कुटुंबांना आर्थिक स्थैर्य मिळते.
महिला सबलीकरणासाठी विशेष तरतूद
महिला सबलीकरण योजनेअंतर्गत विशेष काळजी घेण्यात आली आहे. या योजनेअंतर्गत महिलांना २ लाख रुपयांपर्यंतचे कर्ज उपलब्ध आहे आणि यासाठी २६ इतके लक्षांक निश्चित करण्यात आले आहेत. आदिवासी समाजातील महिलांना आर्थिकदृष्ट्या सक्षम करण्यासाठी ही योजना अत्यंत उपयुक्त ठरत आहे. स्वयंरोजगारासाठी अल्प व्याजदरावर कर्ज योजना या माध्यमातून महिलांना छोट्या व्यवसायात पाऊल टाकण्याची संधी मिळते. यामुळे घरगुती उद्योग, हस्तकला किंवा इतर छोट्या व्यवसायांना चालना मिळू शकते आणि महिलांचे योगदान समाजात वाढू शकते.
कृषी संलग्न व्यवसायांना प्रोत्साहन
कृषी हा आदिवासी भागातील मुख्य व्यवसाय असल्याने कृषी संलग्न व्यवसायांसाठी विशेष कर्ज सुविधा उपलब्ध आहे. यासाठी ५ लाख रुपयांपर्यंत कर्ज दिले जाऊ शकते आणि याचे १० लक्षांक निश्चित केले आहेत. दुग्ध व्यवसाय, कुक्कुटपालन, शेळीपालन किंवा इतर कृषी आधारित छोटे उद्योग सुरू करण्यासाठी हे कर्ज उपयोगी ठरते. स्वयंरोजगारासाठी अल्प व्याजदरावर कर्ज योजना या क्षेत्रात काम करणाऱ्या युवकांना नवीन संधी उपलब्ध करून देते. स्थानिक संसाधनांचा वापर करून व्यवसाय सुरू केल्यास दीर्घकालीन यश मिळण्याची शक्यता अधिक असते.
हॉटेल आणि धाबा व्यवसायासाठी संधी
नंदुरबारसारख्या भागात प्रवास वाढत असल्याने हॉटेल आणि धाबा व्यवसायात मोठी संधी आहे. या योजनेअंतर्गत हॉटेल/धाबा सुरू करण्यासाठी ५ लाख रुपयांपर्यंत कर्ज उपलब्ध आहे आणि यासाठी ८ लक्षांक आहेत. स्वयंरोजगारासाठी अल्प व्याजदरावर कर्ज योजना या माध्यमातून युवकांना स्वच्छ आणि दर्जेदार खाद्य सेवा देण्याची संधी मिळते. स्थानिक पदार्थांचा समावेश करून हा व्यवसाय सुरू केल्यास स्थानिक पर्यटक आणि प्रवाशांना आकर्षित करता येईल.
ऑटो वर्कशॉप आणि स्पेअर पार्ट्स व्यवसाय
वाहनांची संख्या वाढत असल्याने ऑटो वर्कशॉप आणि स्पेअर पार्ट्सचा व्यवसाय फायद्याचा ठरतो. या क्षेत्रासाठी ५ लाख रुपयांपर्यंत कर्ज दिले जाते आणि ८ लक्षांक निश्चित आहेत. स्वयंरोजगारासाठी अल्प व्याजदरावर कर्ज योजना या माध्यमातून तंत्रज्ञान आणि यांत्रिकी क्षेत्रात रस असणाऱ्या युवकांना स्वतःचा गॅरेज उभारण्यासाठी मदत होते. स्थानिक पातळीवर सेवा देऊन व्यवसाय वाढवता येतो.
वाहन व्यवसायासाठी मोठी संधी
वाहन व्यवसायासाठी या योजनेअंतर्गत सर्वाधिक कर्ज मर्यादा आहे. १० लाख रुपयांपर्यंत कर्ज उपलब्ध असून यासाठी ४ लक्षांक आहेत. ऑटो रिक्षा, चारचाकी वाहने किंवा इतर वाहनांचा व्यवसाय सुरू करण्यासाठी हे कर्ज उपयुक्त ठरते. स्वयंरोजगारासाठी अल्प व्याजदरावर कर्ज योजना वाहन क्षेत्रात काम करू इच्छिणाऱ्या युवकांना आर्थिक आधार देते. यामुळे परिवहन सेवेत नवीन संधी निर्माण होतात.
लघु उद्योगांना चालना
लघु उद्योग सुरू करणाऱ्यांसाठी ३ लाख रुपयांपर्यंत कर्ज उपलब्ध आहे आणि याचे ८ लक्षांक आहेत. छोट्या स्तरावर उत्पादन करणाऱ्या उद्योगांना या योजनेचा लाभ घेता येतो. स्वयंरोजगारासाठी अल्प व्याजदरावर कर्ज योजना लघु उद्योगांना प्रोत्साहन देऊन स्थानिक अर्थव्यवस्थेला बळकटी देते.
ऑटोरिक्षा आणि मालवाहू रिक्षा व्यवसाय
ऑटोरिक्षा किंवा मालवाहू रिक्षा सुरू करण्यासाठी ३ लाख रुपयांपर्यंत कर्ज दिले जाते आणि यासाठी ४ लक्षांक आहेत. परिवहन क्षेत्रात स्वतःचा व्यवसाय सुरू करण्यासाठी ही योजना उपयुक्त आहे. स्वयंरोजगारासाठी अल्प व्याजदरावर कर्ज योजना या माध्यमातून युवकांना स्वतंत्र कमाईचे साधन उपलब्ध होते.
बचत गटांना आर्थिक सहाय्य
बचत गटांच्या माध्यमातून सामूहिक व्यवसाय करणाऱ्यांसाठी ५ लाख रुपयांपर्यंत कर्ज उपलब्ध आहे आणि ९ लक्षांक निश्चित आहेत. गटातील सदस्य एकत्र येऊन व्यवसाय सुरू करू शकतात. स्वयंरोजगारासाठी अल्प व्याजदरावर कर्ज योजना बचत गटांना मजबूत आधार देते.
अर्ज प्रक्रिया आणि आवश्यक माहिती
इच्छुक आणि पात्र उमेदवारांनी प्रथम https://loan.mahashabari.in या संकेतस्थळावर ऑनलाइन अर्ज करावा. ऑनलाइन अर्ज पूर्ण झाल्यानंतर त्याची फाइल शबरी आदिवासी वित्त व विकास महामंडळ मर्यादित, शाखा कार्यालय, जुने प्रकल्प कार्यालय, धुळे चौफुली जवळ, नंदुरबार येथे जमा करावी. या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी योग्य कागदपत्रे आणि पात्रता पूर्ण करणे आवश्यक आहे. स्वयंरोजगारासाठी अल्प व्याजदरावर कर्ज योजना ही आदिवासी युवक-युवतींसाठी एक सुनिश्चित संधी आहे. योग्य नियोजनाने या योजनेचा लाभ घेऊन स्वावलंबी जीवन जगता येईल. अधिक माहितीसाठी शाखा कार्यालयाशी संपर्क साधावा.