बुलढाणा जिल्ह्यात खरीप हंगाम 2026-27 साठी ई-पीक पाहणी आणि नोंदणी मोहिमेला वेग आला आहे. यंदा पीक पाहणीसाठी ‘केंद्रीय DCS MH’ (Central DCS) या नवीन मोबाईल ॲपचा वापर करण्यात येत आहे. जिल्ह्यातील सर्व शेतकऱ्यांनी आपल्या शेतातील खरीप पिकांची नोंदणी वेळेत पूर्ण करून घेण्याचे आवाहन जिल्हाधिकारी डॉ. प्रवीणकुमार देवरे यांनी केले आहे. शेतकऱ्यांनी 10 नोव्हेंबर 2026 पूर्वी आपल्या गावातील नियुक्त पीक पाहणी सहाय्यकाकडून ई-पीक पाहणी करून घेणे आवश्यक आहे.
‘केंद्रीय DCS MH’ ॲपद्वारे ई-पीक पाहणी सुरू
महाराष्ट्र शासनाच्या जमाबंदी आयुक्त आणि संचालक, भूमी अभिलेख कार्यालयाच्या निर्देशानुसार खरीप हंगाम 2026-27 साठी पीक पाहणी आणि नोंदणी मोहिमेला 11 ऑगस्ट 2026 पासून सुरुवात झाली आहे. यंदाची प्रक्रिया अधिक गतिमान आणि पारदर्शक करण्यासाठी ‘केंद्रीय DCS MH’ या नवीन मोबाईल ॲपचा वापर केला जात आहे. प्रत्येक गावासाठी विशेष पीक पाहणी सहाय्यकाची नियुक्ती करण्यात आली असून या सहाय्यकांच्या माध्यमातून शेतकऱ्यांच्या शेतावर जाऊन प्रत्यक्ष पिकांची नोंदणी केली जात आहे.
बुलढाण्यात 8 लाख 41 हजार 296 प्लॉटची पीक पाहणी
बुलढाणा जिल्ह्यात खरीप हंगाम 2026-27 मध्ये केंद्रीय DCS MH ॲपद्वारे मालकी हक्काच्या एकूण 8 लाख 41 हजार 296 प्लॉटची पीक पाहणी करावयाची आहे. त्यापैकी 5 लाख 30 हजार 279 प्लॉटवर संबंधित पीक पाहणी सहाय्यकांमार्फत 7/12 उताऱ्यावर पिकांची यशस्वी नोंदणी पूर्ण करण्यात आली आहे. त्यामुळे उर्वरित 3 लाख 11 हजार 17 प्लॉटवर अद्याप पीक नोंदणी पूर्ण होणे बाकी आहे.
उर्वरित शेतकऱ्यांनी तातडीने पीक नोंदणी करून घ्यावी
जिल्ह्यात मोठ्या प्रमाणावर ई-पीक पाहणी पूर्ण झाली असली तरी अद्याप लाखो प्लॉटची नोंदणी बाकी आहे. त्यामुळे ज्या शेतकऱ्यांच्या शेतातील पिकांची नोंदणी झालेली नाही, त्यांनी आपल्या गावातील नियुक्त पीक पाहणी सहाय्यकाशी संपर्क साधावा. शेतकऱ्यांनी 10 नोव्हेंबर 2026 पूर्वी पीक पाहणी पूर्ण करून घेण्याचे आवाहन प्रशासनाने केले आहे. अंतिम मुदतीनंतर पीक नोंदणीची संधी उपलब्ध राहीलच असे गृहीत धरू नये.
वाचकहो, ही वेबसाईट चालवणे आणि तुमच्यासाठी रोज नवीन माहिती शोधणे हेच माझ्या पूर्णवेळ कामाचे (Full-time Profession) साधन आहे. या कामातूनच माझ्या कुटुंबाला आणि कष्टाला आधार मिळतो. जर तुम्हाला माझ्या लेखनाचा फायदा होत असेल, तर या डिजिटल प्रवासाला सुरू ठेवण्यासाठी आपली छोटीशी मदत नक्की करा.
मदत करण्यासाठी येथे क्लिक करा.100 टक्के ई-पीक पाहणी नोंदणी बंधनकारक
खरीप हंगामातील शेतजमिनीवरील पिकांची अचूक माहिती शासनाच्या नोंदीमध्ये उपलब्ध राहण्यासाठी 100 टक्के ई-पीक पाहणी नोंदणी करणे बंधनकारक करण्यात आले आहे. ‘केंद्रीय DCS MH’ मोबाईल ॲपच्या माध्यमातून थेट शेतावर जाऊन पिकांची पाहणी करून माहिती अपलोड केली जाते. त्यामुळे शेतकऱ्यांनी आपल्या शेतात प्रत्यक्ष उभे असलेले पीक आणि जमिनीची स्थिती याची अचूक नोंद करून घेणे महत्त्वाचे आहे.
उभ्या पिकांसोबत पडीत जमिनीचीही नोंद
ई-पीक पाहणीमध्ये केवळ शेतात उभे असलेल्या खरीप पिकांचीच नोंद केली जात नाही, तर कायम पड किंवा चालू पड असलेल्या जमिनींचीही नोंद करणे आवश्यक आहे. त्यामुळे शेतातील प्रत्यक्ष स्थितीप्रमाणे माहिती नोंदवली जाणे महत्त्वाचे आहे. चुकीची किंवा अपूर्ण माहिती राहिल्यास पुढील शासकीय नोंदी आणि योजनांशी संबंधित प्रक्रियेत अडचणी निर्माण होऊ शकतात.
7/12 उताऱ्यावर पीक पेरा नोंद महत्त्वाची
ई-पीक पाहणीच्या माध्यमातून नोंदविलेल्या पिकांची माहिती शेतकऱ्यांच्या 7/12 उताऱ्यावरील ‘पीक पेरा’ नोंदीमध्ये महत्त्वाची ठरते. खरीप हंगाम 2026-27 मध्ये ई-पीक पाहणीद्वारे पिकांची नोंदणी केली नाही तर 7/12 उताऱ्यावरील ‘पीक पेरा’चा रकाना कोरा राहू शकतो. प्रशासनाने दिलेल्या माहितीनुसार ही नोंद नंतर भरता येत नाही. त्यामुळे शेतकऱ्यांनी अंतिम मुदतीपूर्वी आपल्या पिकांची नोंद करून घेणे अत्यंत आवश्यक आहे.
पीक विम्यासाठी ई-पीक पाहणी का महत्त्वाची?
शेतकऱ्यांच्या पिकांची अधिकृत नोंद 7/12 उताऱ्यावर असणे अनेक कारणांसाठी महत्त्वाचे आहे. विशेषतः नैसर्गिक आपत्तीमुळे पिकांचे नुकसान झाल्यास पीक विमा योजनेचा लाभ मिळवण्यासाठी पिकाची अचूक नोंद उपयुक्त ठरते. अवेळी पाऊस, अतिवृष्टी किंवा अन्य नैसर्गिक आपत्तीच्या काळात शेतकऱ्यांनी संबंधित पिकाची नोंद अधिकृत अभिलेखात केलेली असणे आवश्यक ठरू शकते. त्यामुळे ई-पीक पाहणी ही केवळ कागदोपत्री प्रक्रिया नसून शेतकऱ्यांच्या भविष्यातील हक्क आणि लाभांशी संबंधित महत्त्वाची प्रक्रिया आहे.
शासकीय अनुदान आणि योजनांच्या लाभासाठी नोंद आवश्यक
ई-पीक पाहणीमध्ये पिकांची अचूक नोंद असल्यास शेतकऱ्यांच्या जमिनीवर कोणते पीक घेतले आहे, याची अधिकृत माहिती उपलब्ध होते. या नोंदीचा उपयोग विविध शासकीय योजना, अनुदान आणि कृषीविषयक प्रक्रियांसाठी होऊ शकतो. प्रशासनाच्या माहितीनुसार ई-पीक पाहणी न केल्यास शेतकऱ्यांना पीक विमा, शासकीय अनुदान आणि विविध योजनांचे लाभ मिळताना अडचणी निर्माण होण्याची शक्यता आहे.
पीक पाहणी सहाय्यकांची गावनिहाय नियुक्ती
बुलढाणा जिल्ह्यात ई-पीक पाहणीची प्रक्रिया सुलभ करण्यासाठी प्रत्येक गावासाठी विशेष पीक पाहणी सहाय्यकाची नियुक्ती करण्यात आली आहे. या सहाय्यकांमार्फत शेतकऱ्यांच्या शेतावर जाऊन प्रत्यक्ष पाहणी केली जाते आणि केंद्रीय DCS MH ॲपद्वारे पिकांची माहिती नोंदवली जाते. त्यामुळे शेतकऱ्यांनी स्वतःच्या गावासाठी नियुक्त करण्यात आलेल्या सहाय्यकाशी संपर्क साधून आपल्या शेतातील पीक नोंदणी पूर्ण करून घ्यावी.
शेतकऱ्यांनी काय करावे?
ज्या शेतकऱ्यांच्या पिकांची अद्याप ई-पीक पाहणी झालेली नाही, त्यांनी प्रथम आपल्या गावातील नियुक्त पीक पाहणी सहाय्यकाची माहिती घ्यावी. त्यानंतर सहाय्यकाशी संपर्क करून शेताची प्रत्यक्ष पाहणी करून घ्यावी. शेतात कोणते खरीप पीक घेतले आहे, जमिनीचा काही भाग पडीत आहे का किंवा इतर कोणती स्थिती आहे, याची अचूक माहिती नोंदवून घेणे आवश्यक आहे. नोंदणी पूर्ण झाल्यानंतर संबंधित पिकाची माहिती 7/12 वरील पीक पेरा नोंदीशी संबंधित प्रक्रियेत वापरली जाऊ शकते.
नोंदणी करताना पिकाची अचूक माहिती द्या
ई-पीक पाहणी करताना शेतात प्रत्यक्ष असलेल्या पिकाचीच माहिती नोंदविणे महत्त्वाचे आहे. पीक, क्षेत्र आणि जमिनीची स्थिती याबाबत चुकीची माहिती नोंदवली गेल्यास पुढील काळात अडचणी येऊ शकतात. त्यामुळे शेतकऱ्यांनी पीक पाहणी सहाय्यकाला प्रत्यक्ष शेतातील परिस्थिती दाखवावी आणि नोंदणी करताना माहिती योग्य असल्याची खात्री करून घ्यावी.
10 नोव्हेंबरपर्यंत पीक पाहणी पूर्ण करा
बुलढाणा जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांसाठी 10 नोव्हेंबर 2026 ही महत्त्वाची अंतिम मुदत आहे. जिल्हाधिकारी डॉ. प्रवीणकुमार देवरे यांनी सर्व शेतकरी बांधवांनी या तारखेपूर्वी आपल्या पिकांची नोंदणी करून घेण्याचे आवाहन केले आहे. त्यामुळे अजूनही पीक पाहणी न झालेल्या शेतकऱ्यांनी विलंब न करता आपल्या गावातील नियुक्त सहाय्यकाशी संपर्क साधणे आवश्यक आहे.
शेतकऱ्यांनी मुदत संपण्यापूर्वीच प्रक्रिया पूर्ण करावी
ई-पीक पाहणीसाठी मोठ्या संख्येने शेतजमिनींची नोंदणी करायची असल्याने अंतिम दिवसांमध्ये सहाय्यकांवर कामाचा ताण वाढण्याची शक्यता असते. त्यामुळे शेवटच्या दिवसाची वाट न पाहता शेतकऱ्यांनी लवकरात लवकर पीक पाहणी करून घेणे हिताचे आहे. आपल्या शेताची नोंदणी झाली आहे की नाही, याबाबत शेतकऱ्यांनी संबंधित पीक पाहणी सहाय्यकाशी संपर्क करून खात्री करून घ्यावी.
ई-पीक पाहणी 2026-27 : आकडेवारीवर नजर
| मुद्दा | माहिती |
|---|---|
| जिल्हा | बुलढाणा |
| हंगाम | खरीप 2026-27 |
| ॲप | केंद्रीय DCS MH (Central DCS) |
| पीक पाहणी सुरू | 11 ऑगस्ट 2026 |
| एकूण मालकी प्लॉट | 8,41,296 |
| पूर्ण झालेली नोंदणी | 5,30,279 प्लॉट |
| उर्वरित प्लॉट | 3,11,017 |
| अंतिम मुदत | 10 नोव्हेंबर 2026 |
| पीक पाहणी सहाय्यक | प्रत्येक गावासाठी नियुक्त |
शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाचा संदेश
खरीप हंगाम 2026-27 मधील पीक पाहणीची नोंद 7/12 उताऱ्यावरील पीक पेरा, पीक विमा आणि विविध शासकीय लाभांच्या दृष्टीने महत्त्वाची असल्याने शेतकऱ्यांनी या प्रक्रियेकडे दुर्लक्ष करू नये. बुलढाणा जिल्ह्यात 8 लाख 41 हजार 296 मालकी प्लॉटची पीक पाहणी अपेक्षित असून आतापर्यंत 5 लाख 30 हजार 279 प्लॉटची नोंदणी पूर्ण झाली आहे. उर्वरित शेतकऱ्यांनी 10 नोव्हेंबर 2026 पूर्वी आपल्या गावातील नियुक्त पीक पाहणी सहाय्यकाकडून नोंदणी करून घ्यावी, असे प्रशासनाने आवाहन केले आहे.
खरीप ई-पीक पाहणी 2026 FAQ
1. खरीप ई-पीक पाहणी 2026 साठी कोणते ॲप वापरले जात आहे?
बुलढाणा जिल्ह्यात खरीप हंगाम 2026-27 साठी ‘केंद्रीय DCS MH’ (Central DCS) या नवीन मोबाईल ॲपद्वारे पीक पाहणी आणि नोंदणी केली जात आहे.
2. ई-पीक पाहणीची अंतिम मुदत काय आहे?
शेतकऱ्यांनी 10 नोव्हेंबर 2026 पूर्वी आपल्या शेतातील पिकांची ई-पीक पाहणी पूर्ण करून घेणे आवश्यक आहे.
3. ई-पीक पाहणी कोण करणार?
प्रत्येक गावासाठी नियुक्त करण्यात आलेल्या पीक पाहणी सहाय्यकाकडून शेतावर जाऊन केंद्रीय DCS MH ॲपद्वारे पिकांची नोंदणी केली जात आहे.
4. बुलढाणा जिल्ह्यात किती प्लॉटची पीक पाहणी करायची आहे?
खरीप हंगाम 2026-27 साठी जिल्ह्यात एकूण 8 लाख 41 हजार 296 मालकी प्लॉटची पीक पाहणी करावयाची आहे.
5. आतापर्यंत किती प्लॉटची नोंदणी झाली आहे?
दिलेल्या माहितीनुसार 5 लाख 30 हजार 279 प्लॉटवर 7/12 उताऱ्यावर पिकांची नोंदणी पूर्ण झाली आहे.
6. किती प्लॉटची नोंदणी बाकी आहे?
दिलेल्या एकूण आणि पूर्ण झालेल्या नोंदणीच्या आकडेवारीनुसार 3 लाख 11 हजार 17 प्लॉटची नोंदणी अद्याप बाकी आहे.
7. ई-पीक पाहणी न केल्यास काय होऊ शकते?
ई-पीक पाहणी न केल्यास 7/12 उताऱ्यावरील ‘पीक पेरा’ नोंद कोरी राहू शकते. प्रशासनाच्या माहितीनुसार ही नोंद नंतर भरता येत नाही आणि त्यामुळे पीक विमा, शासकीय अनुदान व इतर योजनांच्या लाभांमध्ये अडचणी निर्माण होऊ शकतात.
8. पडीत जमिनीची नोंद करता येते का?
होय. ई-पीक पाहणीमध्ये खरीप हंगामातील उभ्या पिकांसोबत कायम पड किंवा चालू पड असलेल्या जमिनींचीही नोंद करणे आवश्यक आहे.
9. पीक विम्यासाठी ई-पीक पाहणी का महत्त्वाची आहे?
अवेळी पाऊस किंवा अन्य नैसर्गिक आपत्तीमुळे पिकांचे नुकसान झाल्यास पीक विम्याचा लाभ मिळण्यासाठी 7/12 उताऱ्यावर संबंधित पिकाची अचूक नोंद असणे महत्त्वाचे आहे.
10. शेतकऱ्यांनी आता काय करावे?
ज्या शेतकऱ्यांच्या शेताची पीक पाहणी अद्याप झालेली नाही त्यांनी आपल्या गावातील नियुक्त पीक पाहणी सहाय्यकाशी संपर्क साधून 10 नोव्हेंबर 2026 पूर्वी नोंदणी पूर्ण करून घ्यावी.
माहितीचा अधिकृत स्रोत: जिल्हा माहिती कार्यालय, बुलढाणा
मुख्य विश्लेषक (सरकारी योजना व कृषी क्षेत्र)
ही वेबसाईट चालवणे हेच माझ्या पूर्णवेळ कामाचे साधन आहे. यातूनच माझ्या कुटुंबाला आधार मिळतो. जर तुम्हाला माझ्या लेखनाचा फायदा होत असेल, तर छोटीशी मदत नक्की करा.
मदत करण्यासाठी येथे क्लिक करा.