शेतकऱ्यांचे देशाबाहेरील अभ्यास दौरे – राज्य पुरस्कृत योजना २०२६-२७; युरोप व चीन दौऱ्यासाठी अर्ज करण्याचे आवाहन!

महाराष्ट्रातील शेतकरी बांधवांना परदेशातील आधुनिक शेती तंत्रज्ञान, उच्च उत्पादकता, सेंद्रिय शेती, फलोत्पादन, कृषी यांत्रिकीकरण व कृषी प्रक्रिया उद्योगांची प्रत्यक्ष माहिती मिळावी यासाठी राज्य शासनाकडून विशेष उपक्रम राबवला जात आहे. सन २०२६-२७ या आर्थिक वर्षात शेतकऱ्यांचे देशाबाहेरील अभ्यास दौरे – राज्य पुरस्कृत योजना अंतर्गत युरोप आणि चीन या प्रगत देशांमधील कृषी क्षेत्राचा अभ्यास करण्यासाठी विशेष दौऱ्यांचे आयोजन करण्यात आले आहे. या योजनेचा जास्तीत जास्त शेतकरी बांधवांनी लाभ घ्यावा, असे आवाहन गडचिरोली व बुलढाणा जिल्ह्यांच्या कृषी विभागामार्फत करण्यात आले आहे.

जिल्हानिहाय निवड व कोटा: गडचिरोली आणि बुलढाणा जिल्ह्यांसाठी संधी

सन २०२६-२७ या वर्षासाठी गडचिरोली जिल्ह्यातून एकूण ५ पात्र शेतकऱ्यांची या परदेश अभ्यासासाठी निवड केली जाणार आहे. यामध्ये १ महिला शेतकरी, १ केंद्र किंवा राज्यस्तरीय कृषी पुरस्कारप्राप्त व पीक स्पर्धा विजेता शेतकरी आणि इतर ३ सर्वसाधारण शेतकऱ्यांचा समावेश असेल. तसेच बुलढाणा जिल्ह्यातील पात्र शेतकऱ्यांकडूनही अर्ज मागवण्यात आले आहेत. शेतकऱ्यांचे देशाबाहेरील अभ्यास दौरे – राज्य पुरस्कृत योजना च्या माध्यमातून प्राप्त प्रस्तावांची जिल्हास्तरावर छाननी करून आवश्यकतेनुसार सोडत (लॉटरी) पद्धतीने आणि अंतिम निवड राज्यस्तरीय समितीमार्फत केली जाईल.

शेतकरी निवडीसाठी पात्रतेचे मुख्य निकष आणि अटी

या परदेश अभ्यास दौऱ्याकरिता अर्ज करू इच्छिणाऱ्या शेतकऱ्यांनी खालील अटी पूर्ण करणे बंधनकारक आहे:
* मूळ शेतकरी: अर्जदार हा स्वतः शेतकरी असावा आणि त्याच्या उत्पन्नाचे मुख्य साधन शेती असावे. (तसे प्रपत्र-२ स्वयंघोषणापत्रात नमूद करणे आवश्यक).
* डिजिटल नोंदणी: शेतकऱ्याकडे ‘ॲग्रीस्टॅक’ (AgriStack) अंतर्गत नोंदणीकृत ‘फार्मर आयडी’ (Farmer ID) असणे अनिवार्य आहे.
* कुटुंब मर्यादा: एका शेतकरी कुटुंबामधून फक्त एकाच व्यक्तीला या योजनेचा लाभ घेता येईल.
* वयोमर्यादा व आरोग्य: सहलीला निघण्याच्या दिवशी शेतकऱ्याचे वय किमान २५ वर्षे पूर्ण असावे (कमाल वयाची अट नाही). शेतकरी शारीरिकदृष्ट्या तंदुरुस्त असावा आणि तसे एम.बी.बी.एस. (M.B.B.S.) डॉक्टरांचे वैद्यकीय प्रमाणपत्र जोडणे आवश्यक आहे.
* पारपत्र (Passport): अर्जाच्या दिवशी शेतकऱ्याकडे किमान १ वर्ष मुदत असलेले वैध पासपोर्ट असणे आवश्यक आहे.
* इतर अटी: अर्जदार कोणत्याही शासकीय, निमशासकीय, खाजगी संस्थेत नोकरीस नसावा. तसेच तो डॉक्टर, वकील, सीए किंवा अभियंता नसावा. यापूर्वी शासनाच्या अर्थसहाय्याने परदेश दौरा केलेला नसावा.

अनुदानाचा तपशील: शासनाकडून ५०% किंवा कमाल २ लाख रुपयांपर्यंत आर्थिक मदत

परदेश अभ्यास दौऱ्यासाठी जाणाऱ्या पात्र शेतकऱ्यांना आर्थिक दिलासा देण्यासाठी राज्य शासनाकडून भरीव अनुदान दिले जात आहे. शेतकऱ्यांचे देशाबाहेरील अभ्यास दौरे – राज्य पुरस्कृत योजना अंतर्गत अभ्यास दौऱ्याच्या एकूण खर्चाच्या ५० टक्के रक्कम किंवा जास्तीत जास्त २.०० लाख रुपये (दोन लाख रुपये), यापैकी जी रक्कम कमी असेल ती अनुदान म्हणून देय राहील. उर्वरित ५० टक्के खर्च संबंधित शेतकऱ्याला स्वतः करायचा आहे.

अर्ज कसा व कुठे करावा? जाणून घ्या अंतिम तारीख

इच्छुक व पात्र शेतकऱ्यांनी या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी आपल्या संबंधित तालुका कृषी अधिकारी कार्यालयातून विहित नमुन्यातील अर्ज व मार्गदर्शक सूचना प्राप्त करून घ्याव्यात. संपूर्ण भरलेला अर्ज आवश्यक कागदपत्रांसह (आधार कार्ड, शिधापत्रिका, पासपोर्ट झेरॉक्स, वैद्यकीय प्रमाणपत्र व स्वयंघोषणापत्र) सादर करायचा आहे:
* गडचिरोली जिल्हा अर्ज मुदत: १० ऑगस्ट २०२६ पर्यंत
* बुलढाणा जिल्हा अर्ज मुदत: १७ ऑगस्ट २०२६ पर्यंत
शेतकरी बांधवांनी अंतिम तारखेची वाट न पाहता आपले अर्ज तात्काळ तालुका कृषी अधिकारी कार्यालयात जमा करावेत.

माहितीचा अधिकृत स्रोत: जिल्हा माहिती कार्यालय, बुलढाणा आणि जिल्हा माहिती कार्यालय, गडचिरोली

लेखक : भूषण इंगळे
मुख्य विश्लेषक (सरकारी योजना व कृषी क्षेत्र)

लेखक महाराष्ट्रातील विविध **सरकारी योजना, आधुनिक शेती तंत्रज्ञान, शेतकरी कल्याण, रोजगार आणि फायनान्स** अशा महत्वपूर्ण विषयांचे अभ्यासक व लेखक आहेत. आपल्या लेखणीच्या माध्यमातून सर्वसामान्य नागरिक आणि शेतकरी बांधवांपर्यंत अत्यंत अचूक, विश्वासार्ह आणि उपयुक्त माहिती सोप्या भाषेत पोहोचवणे, हेच त्यांच्या "कामाची बातमी" या व्यासपीठाचे मुख्य उद्दिष्ट आहे.