दिव्यांग लाभार्थ्यांना UDID कार्ड मुदतवाढ: विशेष सहाय्य योजना

महाराष्ट्र शासन दिव्यांग सक्षमीकरण विभागाने विशेष सहाय्य अनुदान योजनेंतर्गत वैश्विक ओळखपत्र (UDID Card) नसणाऱ्या दिव्यांग लाभार्थ्यांना मुदतवाढ देण्याबाबत शासन निर्णय जारी केला आहे. दिनांक २८ सप्टेंबर २०२६ रोजीच्या शासन निर्णय क्रमांक विसयो-२०२६/प्र.क्र.३९/कार्यासन-०६ अन्वये ही मुदतवाढ जाहीर करण्यात आली आहे. दिव्यांग लाभार्थ्यांना UDID कार्ड काढण्यासाठी मुदत ३१ डिसेंबर २०२६ पर्यंत वाढविण्यात आली आहे.

शासन निर्णयाची पार्श्वभूमी

दिव्यांग लाभार्थ्यांना UDID कार्ड मुदतवाढ देण्यामागे सामाजिक न्याय व विशेष सहाय्य विभागाने दिनांक २० ऑगस्ट २०१९ रोजीच्या शासन निर्णयानुसार संजय गांधी निराधार अनुदान योजना, श्रावणबाळ सेवा राज्य निवृत्तीवेतन योजना, इंदिरा गांधी राष्ट्रीय वृद्धापकाळ निवृत्तीवेतन योजना, इंदिरा गांधी राष्ट्रीय विधवा निवृत्तीवेतन योजना आणि इंदिरा गांधी राष्ट्रीय अपंग निवृत्तीवेतन योजना सुरू करण्यात आल्या आहेत. या योजनांमध्ये दिव्यांग लाभार्थ्यांचा समावेश आहे.

योजनांचे हस्तांतरण

दिव्यांग लाभार्थ्यांना UDID कार्ड मुदतवाढ संदर्भात सामाजिक न्याय व विशेष सहाय्य विभागांतर्गत राबविण्यात येत असलेल्या वर नमूद पाच योजनांधील दिव्यांग लाभार्थी सामाजिक न्याय व विशेष सहाय्य विभागाच्या दिनांक २४ फेब्रुवारी २०२६ रोजीच्या शासन निर्णयानुसार या विभागाकडे वर्ग करण्यात आले आहेत. १ एप्रिल २०२६ पासून दिव्यांग व्यक्तींसाठी विशेष सहाय्य योजना दिव्यांग सक्षमीकरण विभागामार्फत राबविण्यात येत आहे.

वैश्विक ओळखपत्र बंधनकारक

दिव्यांग लाभार्थ्यांना UDID कार्ड मुदतवाढ देण्यापूर्वी सामाजिक न्याय व विशेष सहाय्य विभागाच्या दिनांक २७ मार्च २०२६ रोजीच्या शासन निर्णय प्रमाणे वैश्विक ओळखपत्र बंधनकारक करण्यात आले होते. विभागाच्या दिनांक १५ मे २०२६ रोजीच्या शासन निर्णयान्वये विशेष सहाय्य योजनेतील दिव्यांग लाभार्थ्यांना प्रथम प्राधान्याने ३० सप्टेंबर २०२६ पर्यंत वैश्विक ओळखपत्र (UDID Card) प्राप्त करून घेण्याकरीता मुदतवाढ देण्यात आली होती.

महाडीबीटी पोर्टल अद्ययावत

दिव्यांग लाभार्थ्यांना UDID कार्ड मुदतवाढ आवश्यक झाली कारण महाडीबीटी पोर्टल “महाडीबीटी २.०” या नव्या स्वरूपात अद्ययावत करण्याची कार्यवाही सुरू आहे. सबब वैश्विक ओळखपत्र (UDID) नसणाऱ्या दिव्यांग लाभार्थ्यांना UDID Card काढण्यासाठीची मुदत वाढविण्याची बाब शासनाच्या विचाराधीन होती. त्यानुसार मुदतवाढ जाहीर करण्यात आली आहे.

मुदतवाढीचे तपशील

दिव्यांग लाभार्थ्यांना UDID कार्ड मुदतवाढ अंतर्गत ज्या दिव्यांग लाभार्थ्यांना दिनांक १ एप्रिल २०२६ पूर्वी विशेष सहाय्य योजनेतून दिव्यांग प्रवर्गातून सामाजिक न्याय व विशेष सहाय्य विभागाच्या दिनांक २० ऑगस्ट २०१९ रोजीच्या शासन निर्णयानुसार अनुदान देण्यात येत होते, फक्त अशा लाभार्थ्यांपैकी वैश्विक ओळखपत्र (UDID) नसणाऱ्या दिव्यांग लाभार्थ्यांना UDID Card काढण्यासाठीची मुदत ३१ डिसेंबर २०२६ पर्यंत वाढविण्यात येत आहे.

इतर मार्गदर्शक सूचना

दिव्यांग लाभार्थ्यांना UDID कार्ड मुदतवाढ देण्यात आल्यानंतर इतर सर्व मार्गदर्शक सूचना या दिनांक १५ मे २०२६ रोजीच्या शासन निर्णयानुसार राहतील. सदर शासन निर्णय महाराष्ट्र शासनाच्या www.maharashtra.gov.in या संकेतस्थळावर उपलब्ध करण्यात आला असून संगणक संकेतांक २०२६०९२८१३२९३१९९३५ असा आहे.

अंमलबजावणी आणि जबाबदारी

दिव्यांग लाभार्थ्यांना UDID कार्ड मुदतवाढ जाहीर झाल्यानंतर संबंधित जिल्हाधिकारी, मुख्य कार्यकारी अधिकारी जिल्हा परिषद, जिल्हा दिव्यांग सक्षमीकरण अधिकारी आणि इतर संबंधित यंत्रणांनी अंमलबजावणी करावी. लाभार्थ्यांनी ३१ डिसेंबर २०२६ पूर्वी UDID कार्ड प्राप्त करून घ्यावे.

लाभार्थ्यांसाठी आवाहन

दिव्यांग लाभार्थ्यांना UDID कार्ड मुदतवाढ मिळाली असल्याने सर्व संबंधित दिव्यांग लाभार्थ्यांनी जास्तीत जास्त लवकर वैश्विक ओळखपत्र काढून घ्यावे. मुदत संपण्यापूर्वी प्रक्रिया पूर्ण केल्यास विशेष सहाय्य योजनेचा लाभ सुरू राहील. जिल्हा दिव्यांग सक्षमीकरण कार्यालयाशी संपर्क साधावा.

अंतिम आवाहन

दिव्यांग लाभार्थ्यांना UDID कार्ड मुदतवाढ ३१ डिसेंबर २०२६ पर्यंत देण्यात आली आहे. विशेष सहाय्य योजनेतील दिव्यांग लाभार्थ्यांनी ही संधी साधून UDID कार्ड प्राप्त करावे. शासन निर्णय डिजिटल स्वाक्षरीने साक्षांकित करून काढण्यात आला आहे.

**FAQ – १० सविस्तर प्रश्नोत्तरे**

**१. मुदतवाढ किती पर्यंत आहे?**
वैश्विक ओळखपत्र (UDID Card) नसणाऱ्या दिव्यांग लाभार्थ्यांना UDID कार्ड काढण्यासाठीची मुदत ३१ डिसेंबर २०२६ पर्यंत वाढविण्यात आली आहे.

**२. कोणत्या योजनेसाठी मुदतवाढ?**
विशेष सहाय्य अनुदान योजनेंतर्गत दिव्यांग लाभार्थ्यांसाठी.

**३. शासन निर्णय कधीचा?**
२८ सप्टेंबर २०२६ रोजीचा.

**४. कोणत्या लाभार्थ्यांना लागू?**
१ एप्रिल २०२६ पूर्वी विशेष सहाय्य योजनेतून अनुदान मिळत असलेल्या आणि UDID नसलेल्या दिव्यांग लाभार्थ्यांना.

**५. पूर्वीची मुदत काय होती?**
३० सप्टेंबर २०२६ पर्यंत होती.

**६. UDID कार्ड का आवश्यक?**
वैश्विक ओळखपत्र बंधनकारक करण्यात आले असल्याने विशेष सहाय्य योजनेचा लाभ सुरू ठेवण्यासाठी.

**७. इतर सूचना काय?**
१५ मे २०२६ रोजीच्या शासन निर्णयानुसार इतर सर्व मार्गदर्शक सूचना लागू राहतील.

**८. शासन निर्णय कुठे उपलब्ध?**
www.maharashtra.gov.in या संकेतस्थळावर, संकेतांक २०२६०९२८१३२९३१९९३५.

**९. संपर्क कोणाशी?**
जिल्हा दिव्यांग सक्षमीकरण अधिकारी किंवा संबंधित जिल्हा परिषद कार्यालय.

**१०. मुदत संपल्यास काय?**
मुदत संपण्यापूर्वी UDID कार्ड प्राप्त न केल्यास योजनेचा लाभ प्रभावित होऊ शकतो.

माहितीचा अधिकृत स्रोत: आपले सरकार

लेखक : भूषण इंगळे
मुख्य विश्लेषक (सरकारी योजना व कृषी क्षेत्र)

लेखक महाराष्ट्रातील विविध **सरकारी योजना, आधुनिक शेती तंत्रज्ञान, शेतकरी कल्याण, रोजगार आणि फायनान्स** अशा महत्वपूर्ण विषयांचे अभ्यासक व लेखक आहेत. आपल्या लेखणीच्या माध्यमातून सर्वसामान्य नागरिक आणि शेतकरी बांधवांपर्यंत अत्यंत अचूक, विश्वासार्ह आणि उपयुक्त माहिती सोप्या भाषेत पोहोचवणे, हेच त्यांच्या "कामाची बातमी" या व्यासपीठाचे मुख्य उद्दिष्ट आहे.