गणेशोत्सव 2025 पूजा विधी आणि शुभ मुहूर्त संपूर्ण मार्गदर्शन
गणेशोत्सव 2025 हा सण उत्साह, भक्ती आणि आनंदाचा संदेश घेऊन येत आहे. यंदा चतुर्थी बुधवार, 27 ऑगस्ट 2025 रोजी येत असून, सर्वाधिक महत्त्वाचा गणेशोत्सव 2025 पूजा विधी शुभ मुहूर्त सकाळी 4:50 ते दुपारी 1:53 या वेळेत आहे. हा कालावधी घरगुती प्रतिष्ठापनासाठी अत्यंत शुभ मानला जात आहे. हा गणेशोत्सव 2025 पूजा विधी शुभ मुहूर्त संपूर्ण कुटुंबासाठी आनंद आणि समृद्धी आणणारा ठरेल.
गौरी-गणपती उत्सवाची पावने आणि त्यांचे मुहूर्त
संपूर्ण गौरी-गणपतीउत्सवाची कालावधी आणि विविध पावले योग्य मुहूर्तात पार पाडणे महत्त्वाचे आहे. गौरी आवाहन रविवार, 31 ऑगस्ट रोजी सूर्योदयापासून सायंकाळी 5:27 पर्यंत अनुराधा नक्षत्रावर केले जाईल. गौरी पूजन सोमवार, 1 सप्टेंबर रोजी असेल तर गौरी विसर्जन मंगळवार, 2 सप्टेंबर रोजी मूळ नक्षत्रावर सूर्योदयापासून रात्री 9:51 पर्यंत केले जाणार आहे. उत्सवाची सांगता शनिवार, 6 सप्टेंबर 2025 रोजी अनंत चतुर्दशीला होईल. या सर्व क्रिया योग्य वेळेत केल्यासच गणेशोत्सव 2025 पूजा विधी शुभ मुहूर्त यशस्वी होतो.
गणपती प्रतिष्ठापनेची योग्य पद्धत आणि विधी
घरातील ईशान्य कोपराहा सर्वात पवित्र मानला जातो. सर्वप्रथम, निवडलेल्या गणेशोत्सव 2025 पूजा विधी शुभ मुहूर्त नुसार देव्हारा स्वच्छ करावा. पाटावर पिवळे किंवा लाल वस्त्र अंथरून, त्यावर श्रीगणेशाची मूर्ती प्रतिष्ठित करावी. मूर्तीसमोर दीप-धूप प्रज्वलित करून संकल्प घ्यावा आणि परिवारासह मंत्रोच्चार करावा. हीच खरी गणेशोत्सव 2025 पूजा विधी शुभ मुहूर्त योग्य अंमलात आणण्याची पद्धत आहे.
दैनंदिन पूजा आणि आरतीचे महत्त्व
प्रतिष्ठापनेनंतर दररोज सकाळ-संध्याकाआरती,नैवेद्य आणि दुर्वा अर्पण करण्याची परंपरा आहे. गंध, अक्षता, हळद-कुंकू, शेंदूर, मोदक, पेढे, फळे आणि पंचामृत अर्पण करावे. आरतीत ‘सुखकर्ता दुखहर्ता’ हा मंत्र म्हटला जातो. गणपती अथर्वशीर्षाचे पठण केल्यास चैतन्य वाढते. दुर्वा, बेलपत्री, फुले आणि सुगंधी अत्तर ही ऑफरिंग्ज शुभ मानली जातात. दीप-धूप, कापूर आणि उदबत्तीचा नियमित वापर करावा. पूजेनंतर प्रसाद कुटुंबीयांमध्ये वाटावा.
पर्यावरणास अनुकूल विसर्जन आणि त्याची तयारी
विसर्जनाच्यादिवशी श्रद्धापूर्वक बाप्पाला निरोप द्यावा. आजकाल घरातच पर्यावरणास अनुकूल पद्धतीने विसर्जन करण्याचे पर्याय उपलब्ध आहेत. मातीच्या कुंडात किंवा विशेष भांड्यात मूर्तीचे विसर्जन केले जाऊ शकते. ही एक जबाबदार पद्धत आहे आणि ती स्वीकारली पाहिजे. विसर्जनानंतरची माती घराच्या बागेतील झाडांसाठी वापरता येते.
गणेशोत्सव 2025 साठी आवश्यक पूजा सामग्री
पूजेसाठीयोग्य सामग्री असणे अत्यंत आवश्यक आहे. खालील यादी तुम्हाला संपूर्ण सामग्री एकत्र करण्यास मदत करेल:
· गणपती बाप्पाची मूर्ती
· कलश
· नारळ / श्रीफळ
· सुपारी
· आंब्याची पाने आणि डहाळे
· ताम्हण
· अक्षता
· दूर्वा (२१, ११ किंवा किमान ७)
· मोदक
· फुले
· धूप
· निरांजन, समई
· गायीचे तूप किंवा दिव्यासाठी तेल
· कापूर
· पूजेसाठी वस्त्र
· गणरायाचे वस्त्र
· विड्याची पाने
· फुलांच्या माळा
· नाणी, नोटा
· गुलाबजल
· जानवे
· पंचखाद्य
· ५ प्रकारची वेगवेगळी फळे
· प्रसाद
ही सर्व सामग्री अगोदरच तयार ठेवल्यास गणेश चतुर्थी 2025 पूजा विधी शुभ मुहूर्त योग्य रीतीने पार पाडता येईल.
२१ नावांचा जप आणि त्याचे फायदे
गणरायाची प्राणप्रतिष्ठा आणि स्थापना झाल्यावर, तुम्ही गणपती बाप्पाच्या २१ नावांचा जप करू शकता. हा जप आंतरिक शांती, बुद्धी आणि समृद्धी देतो. नावांचा जप खालीलप्रमाणे आहे: ओम गणराय नमः,ओम गं गणपतये नमः, ओम गं हेरम्बाय नमः, ओम गं क्षिप्रप्रसादनाय नमः, ओम गं महागणपतये नमः, ओम गं चिंतामणये नमः, ओम गं मंत्राय नमः, ओम गं काश्यपाय नमः, ओम गं आशापूरकाय नमः, ओम गं धरणीधराय नमः, ओम गं लक्षप्रदाय नमः, ओम गं नन्दनाय नमः, ओम गं वाचासिद्धाय नमः, ओम गं सुमङ्गलाय नमः, ओम गं शिवाय नमः, ओम गं ढुण्ढिविनायकाय नमः, ओम गं वरदाय नमः, ओम गं अमृताय नमः, ओम गं बीजाय नमः, ओम गं अमोऋसिद्धये नमः, ओम गं निधये नमः.
गणेशोत्सवाचे सामाजिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व
गणेशोत्सव 2025 पूजा विधी शुभ मुहूर्त केवळ एक धार्मिक कर्मकांड नसून तो कुटुंबाच्या एकत्रितपणा आणि समाजातील सौहार्दाचे प्रतीक आहे. हा उत्सव सर्व जाती-धर्माच्या लोकांना एकत्र आणतो आणि समूहभावना वाढवतो. भक्तीभावाने केलेली पूजा आणि सामूहिक आरती यामुळे सामाजिक ऐक्य बळावते. उत्सवाच्या काळात केले जाणारे सांस्कृतिक कार्यक्रम, लोककला आणि परंपरांचे प्रदर्शन हे या सणाचे एक वैशिष्ट्य आहे. त्यामुळे गणेशोत्सव 2025 पूजा विधी शुभ मुहूर्त योग्य पद्धतीने पाळणे हे केवळ वैयक्तिक श्रद्धेचेच नव्हे तर सामाजिक जबाबदारीचेही एक लक्षण आहे.
बाप्पा आणि मोरया: एक भावनिक सम्बोधन आणि त्यामागची ऐतिहासिक कारणे
गणेशोत्सव 2025 पूजा विधी शुभ मुहूर्तया काळात ‘गणपती बाप्पा मोरया’चा जयजयकार सर्वत्र ऐकू येतो. ‘बाप्पा’ हा शब्द मराठीतून आला नसला तरी, त्याचा अर्थ ‘बाप’ (पालनकर्ता, सर्वोच्च) या अर्थाने घेतला जातो. हे सम्बोधन केवळ एक नाव नसून, भक्त आणि देवता यांच्यातील आपुलकीचे आणि आदराचे एक अद्वितीय नाते दर्शवते. गणपती हे सर्व देवतांपेक्षा वरचढ आणि प्रथमपूज्य मानले जातात, म्हणूनच हे सम्बोधन अत्यंत योग्य आहे. गणेशोत्सव 2025 पूजा विधी शुभ मुहूर्त मध्ये हे नाव घेतल्याने भक्तीभावना आणि आनंदाची लहर निर्माण होते.
मोरगावचा मयुरेश्वर आणि मोरया गोसावी यांचा अविभाज्य संबंध
‘मोरया’हा शब्द जोडण्यामागे श्रीक्षेत्र मोरगाव (महाराष्ट्र) येथील मयुरेश्वर मंदिराचा तसेच एका परमभक्ताचा इतिहास दडलेला आहे. मोरया गोसावी (गोसावीनंदन) हे मयुरेश्वराचे परमभक्त होते, ज्यांनी उग्र तपश्चर्येने गणपतीची कृपा संपादन केली. असे मानले जाते की त्यांना चिंतामणी गणपतीचे साक्षात दर्शन झाले होते. त्यांच्या अलौकिक भक्तीमुळे लोक त्यांना साक्षात मोरयाच (मयुरेश्वराचा अवतार) मानू लागले. भक्त आणि देवता यांच्यातील हा संबंध इतका एकवटला गेला, की ‘मंगलमूर्ती मोरया’ असे गर्जना करताना लोक गणपती आणि मोरया गोसावी या दोघांचाही एकत्रित जयजयकार करू लागले. हीच भक्तीपरंपरा गणेशोत्सव 2025 पूजा विधी शुभ मुहूर्त मध्येही जिवंत राहिली आहे.
वेगवेगळ्या दिवसांच्या गणपती विसर्जनाचा शुभ मुहूर्त
गुरुवार, २८ ऑगस्ट २०२५ रोजी दीड दिवसानंतर गणेश विसर्जन
गणेश विसर्जनासाठी चोघड्याचा शुभ मुहूर्त
सकाळचा मुहूर्त (चर, लाभ, अमृत) – दुपारी १२:४० ते दुपारी ३:४८
संध्याकाळचा मुहूर्त (शुभ) – संध्याकाळी ०५:२२ ते संध्याकाळी ०६:५६
संध्याकाळचा मुहूर्त (अमृत, चर) – संध्याकाळी ०६:५६ ते रात्री ०९:४८
रात्रीचा मुहूर्त (लाभ) – १२:४० ते सकाळी ०२:०५,
२९ ऑगस्ट पहाटेचा मुहूर्त (शुभ, अमृत) – ०३:३१ ते ०६:२३ पर्यंत
तिसर्या दिवशी गणेश विसर्जन
शुक्रवार, २९ ऑगस्ट २०२५ तारखेच्या दिवशी गणेश विसर्जन
गणेश विसर्जनासाठी चोघड्याचा शुभ मुहूर्त
सकाळचा मुहूर्त (चर, लाभ, अमृत) – सकाळी ०६:२३ ते सकाळी ११:०५
दुपारचा मुहूर्त (चर) – संध्याकाळी ०५:२१ ते ०६:५६
दुपारचा मुहूर्त (शुभ) – दुपारी १२:३९ ते ०२:१३
रात्रीचा मुहूर्त (लाभ) – रात्री ०९:४७ ते रात्री ११:१३
रात्रीचा मुहूर्त (शुभ, अमृत, चर) – ३० ऑगस्ट रोजी सकाळी १२:३९ ते ०४:५७ पर्यंत
५ व्या दिवशी गणेश विसर्जन
रविवार, ३१ ऑगस्ट २०२५ रोजी
गणेश विसर्जनासाठी चोघड्याचा शुभ मुहूर्त
सकाळचा मुहूर्त (चर, लाभ, अमृत) – सकाळी दुपारी ०७:५७ ते १२:३९
दुपारचा मुहूर्त (शुभ) – दुपारी दुपारी ०२:१२ ते ०३:४६
संध्याकाळचा मुहूर्त (शुभ, अमृत, चर) – संध्याकाळी रात्री ०६:५४ ते ११:१३
रात्रीचा मुहूर्त (लाभ) – पहाटे ०२:०५ ते ०३:३१
१ सप्टेंबर पहाटेचा मुहूर्त (शुभ) – सकाळी ०४:५७ ते सकाळी ०६:२३
७ व्या दिवशी गणेश विसर्जन
मंगळवार, २ सप्टेंबर २०२५ रोजी
गणेश विसर्जनासाठी चोघड्याचा शुभ मुहूर्त
सकाळचा मुहूर्त (चर, लाभ, अमृत) – सकाळी ०९:३१ ते ०२:१२
दुपारचा मुहूर्त (शुभ) – दुपारी ०३:४५ ते संध्याकाळी ०५:१९
संध्याकाळचा मुहूर्त (लाभ) – रात्री ०८:१९ ते रात्री ०९:४५
रात्रीचा मुहूर्त (शुभ, अमृत, चर) – रात्री ११:१२ ते सकाळी ०३:३१
६ सप्टेंबर २०२५ रोजी अनंत चतुर्दशीला गणेश विसर्जन
गणेश विसर्जनासाठी चोघड्याचा शुभ मुहूर्त
सकाळचा मुहूर्त (शुभ) – सकाळी ०७:५७ ते सकाळी ०९:३१
दुपारचा मुहूर्त (चर, लाभ, अमृत) – दुपारी १२:३७ ते संध्याकाळी ५:१६
संध्याकाळचा मुहूर्त (लाभ) – संध्याकाळी ०६:४९ ते रात्री ०८:१६
रात्रीचा मुहूर्त (शुभ, अमृत, चर) – रात्री ०९:४३ ते ०२:०४
०७ सप्टेंबर पहाटेचा मुहूर्त (लाभ) – पहाटे ०४:५८ ते ०६:२५
चतुर्दशी तिथी प्रारंभ – ६ सप्टेंबर २०२५ रोजी सकाळी ०३:१२
चतुर्दशी तिथी समाप्ती – ०७ सप्टेंबर २०२५ रोजी उ.रात्रौ ०१:४१ मिनटाला
पूजेतील प्रतीकात्मकता आणि आधुनिक जीवनाशी सुसंगतता
गणेशपूजेमध्येवापरल्या जाणाऱ्या प्रत्येक सामग्रीची एक प्रतीकात्मकता आहे. उदाहरणार्थ, गणपतीचे मोठे डोके हे महान विचारांचे, लहान डोळे हे एकाग्रतेचे, तर मोठे कान हे चांगले ऐकण्याचे प्रतीक आहे. दूर्वा अर्पण करणे हे आरोग्य आणि दीर्घायुष्याची कामना दर्शवते. त्यामुळे गणेशोत्सव 2025 पूजा विधी शुभ मुहूर्त हा केवळ एक फॉर्मेलिटी नसून आपल्या दैनंदिन जीवनातील मूल्यांशी जुळणारा एक महत्त्वाचा भाग आहे. आधुनिक जीवनशैलीमध्येही ही प्राचीन तत्त्वे सहजतेने अंगीकारता येतात आणि ती आपल्या जीवनाला सुसंस्कृत आणि सुव्यवस्थित बनवण्यास मदत करतात.
उपसंहार: आनंद, शांती आणि समृद्धीचा उत्सव
शास्त्रानुसार,विघ्नहर्ता श्रीगणेशाच्या उपासनेने संकटांपासून संरक्षण मिळते, घरात सुख-शांती आणि समृद्धीचा वास लागतो तसेच बुद्धी, बल आणि विवेक यात वृद्धी होते. कोणत्याही शुभ कार्याची सुरुवात गणेशपूजेने केल्यास ते कार्य निश्चित सिद्धीस जाते. उत्सवाच्या काळात नित्य आरती, नामस्मरण आणि दानधर्म केल्यास पुण्यफल वाढते यात शंका नाही. या उत्सवाद्वारे समाजात पर्यावरणास अनुकूल, शिस्तबद्ध आणि साधेपणाने उत्सव साजरा करण्याचा संदेश दृढ होतो. त्यामुळे या गणेशोत्सव 2025 पूजा विधी शुभ मुहूर्त चा सन्मानपूर्वक स्वीकार करून, आपल्या आयुष्यात आनंद, शांती आणि समृद्धी लाभो, अशी श्री गणरायाची प्रार्थना करूया. गणपती बाप्पा मोरया! सर्वांना कामाची बातमी टीमकडून गणेशोत्सवाच्या हार्दिक शुभेच्छा. चला तर लागुया बाप्पाच्या आगमनाच्या तयारीला….