महाराष्ट्रातील बुलढाणा जिल्ह्यातील संत नगरी शेगाव येथे एक भव्य आरोग्य कार्यक्रम आयोजित करण्यात आला आहे. २५ फेब्रुवारीला शेगाव येथे आयुष आरोग्य महामेळावा हा कार्यक्रम भारत सरकारच्या आयुष मंत्रालयाच्या वतीने सुरू होत असून, तो २५ ते २८ फेब्रुवारी २०२६ पर्यंत चालणार आहे. या मेळाव्यात आयुर्वेद, योग, निसर्गोपचार, युनानी, सिद्ध आणि होमिओपॅथी यासारख्या पारंपरिक आरोग्य पद्धतींवर भर देण्यात येणार आहे. हा मेळावा संत गजानन महाराजांच्या पावन भूमीत आयोजित करण्यात आला असून, त्याचा मुख्य उद्देश जनसामान्यांना नैसर्गिक आणि शाश्वत आरोग्य सेवांबद्दल जागरूक करणे आहे. मेळाव्यात विविध स्टॉल्स, मार्गदर्शन सत्रे आणि मोफत आरोग्य तपासण्या उपलब्ध असतील. यामुळे स्थानिक नागरिक आणि शेतकरी वर्गाला मोठा फायदा होईल अशी अपेक्षा आहे. या कार्यक्रमाचे आयोजन अखिल भारतीय आयुर्वेद महासंमेलनाच्या सहकार्याने करण्यात आले असून, त्यामुळे आरोग्य क्षेत्रातील तज्ज्ञांची मोठी गर्दी येथे दिसणार आहे.
उद्घाटन समारंभ आणि प्रमुख अतिथी
या भव्य मेळाव्याचे उद्घाटन भारताच्या महामहीम राष्ट्रपती श्रीमती द्रौपदी मुर्मू यांच्या हस्ते होणार आहे. २५ फेब्रुवारीला शेगाव येथे आयुष आरोग्य महामेळावा सुरू होणार असून, राष्ट्रपतींच्या उपस्थितीत एक भव्य समारंभ आयोजित करण्यात आला आहे. या कार्यक्रमाला महाराष्ट्राचे राज्यपाल आचार्य देवव्रत, मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस, उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे आणि सुनेत्रा पवार यांच्यासह अनेक प्रमुख नेते हजेरी लावणार आहेत. तसेच, बुलढाणा जिल्ह्याचे पालकमंत्री मकरंद पाटील, सहपालकमंत्री संजय सावकारे, कामगारमंत्री आकाश फुंडकर आणि आमदार डॉ. संजय कुटे हे देखील उपस्थित राहणार आहेत. आरोग्य क्षेत्रातील पद्मश्री वैद्य देवेंद्र त्रिगुणा आणि वैद्य प्रोफेसर राकेश शर्मा यांच्यासारखे तज्ज्ञ या उद्घाटनाला निमंत्रित आहेत. हा समारंभ विसावा परिसरात होणार असून, राष्ट्रपतींच्या दौऱ्यामुळे सुरक्षा व्यवस्था कडक करण्यात आली आहे. या उद्घाटनाने मेळाव्याला एक राष्ट्रीय स्वरूप प्राप्त होईल आणि आयुष पद्धतींचा प्रचार अधिक प्रभावीपणे होईल.
शेतकऱ्यांसाठी विशेष कार्यक्रम
मेळाव्यात शेतकरी बांधवांसाठी विशेष आकर्षण आहे. २५ फेब्रुवारीला शेगाव येथे आयुष आरोग्य महामेळावा सुरू होताच, दुपारी ३ वाजता आयुर्वेदिक शेती उत्पादन आणि विक्री मार्गदर्शन कार्यक्रम आयोजित करण्यात आला आहे. या सत्रात वन शेती, औषधी वनस्पतींची लागवड, प्रक्रिया आणि विपणन याबाबत तज्ज्ञांकडून मार्गदर्शन मिळेल. शेतकऱ्यांना पारंपरिक पिकांसोबत औषधी वनस्पतींचे उत्पादन कसे घ्यावे, याबाबत व्यावहारिक टिप्स दिल्या जातील. या कार्यक्रमामुळे शेतकऱ्यांचे आर्थिक उत्पन्न वाढेल आणि ते शाश्वत शेतीकडे वळतील अशी अपेक्षा आहे. मेळाव्यात वनऔषधी प्रदर्शन देखील असेल, ज्यात शेतकरी स्थानिक वनस्पतींच्या माध्यमातून सोपे उपचार कसे करू शकतात याची माहिती मिळेल. हा भाग विशेषतः ग्रामीण भागातील शेतकऱ्यांसाठी डिझाइन करण्यात आला असून, त्यांना नवीन संधी उपलब्ध करून देईल.
तज्ज्ञांचे मार्गदर्शन आणि सत्रे
मेळाव्यात आरोग्य आणि शेती क्षेत्रातील तज्ज्ञांची मोठी उपस्थिती असेल. २५ फेब्रुवारीला शेगाव येथे आयुष आरोग्य महामेळावा सुरू होण्यासोबतच, नॅशनल मेडिसिनल प्लांट बोर्ड, नवी दिल्लीचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी प्रोफेसर डॉ. महेश कुमार दाधीच आणि डॉ. पंजाबराव देशमुख कृषी विद्यापीठ, अकोलाचे डॉ. नितीन पतके हे प्रमुख मार्गदर्शक असतील. ते वनऔषधी शेती, प्रक्रिया आणि विपणन यावर सविस्तर चर्चा करतील. या सत्रांमध्ये शेतकऱ्यांना औषधी वनस्पतींची लागवड कशी करावी, त्यांची प्रक्रिया कशी करावी आणि बाजारात विक्री कशी करावी याबाबत व्यावहारिक ज्ञान दिले जाईल. तसेच, आयुष औषध निर्मात्यांकडून गुड मॅन्युफॅक्चरिंग प्रॅक्टिसेस आणि नवीन संशोधनांबाबत माहिती मिळेल. हे सत्रे चार दिवस चालणार असून, प्रत्येक दिवशी वेगवेगळ्या विषयांवर फोकस असेल, ज्यामुळे सहभागींना संपूर्ण माहिती मिळेल.
केंद्रीय मंत्र्यांचे आवाहन
केंद्रीय आयुषमंत्री प्रतापराव जाधव यांनी या मेळाव्याबाबत विशेष आवाहन केले आहे. २५ फेब्रुवारीला शेगाव येथे आयुष आरोग्य महामेळावा सुरू होत असताना, त्यांनी शेतकऱ्यांना पारंपरिक पिकांसोबत औषधी वनस्पतींच्या उत्पादनाकडे वळण्याचे सांगितले आहे. त्यांच्या मते, हे शेतकऱ्यांना शाश्वत उत्पन्न देईल आणि जनतेला दर्जेदार नैसर्गिक उपचार उपलब्ध करेल. मंत्री महोदयांनी पत्रकार परिषदेत सांगितले की, हा मेळावा आयुष मंत्रालयाच्या संकल्पनेतून आयोजित करण्यात आला असून, तो जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांचे आर्थिक स्तर उंचावण्यासाठी महत्त्वाचा आहे. त्यांनी सर्व शेतकरी बांधवांना या कार्यक्रमात मोठ्या संख्येने सहभागी होण्याचे आवाहन केले आहे. या आवाहनामुळे मेळाव्याला अधिक महत्त्व प्राप्त झाले असून, ते शेतकरी वर्गासाठी एक नवीन दिशा देणारे ठरेल.
उपलब्ध आरोग्य सेवा आणि स्टॉल्स
मेळाव्यात विविध आरोग्य पद्धतींचे स्वतंत्र स्टॉल्स उभारण्यात आले आहेत. २५ फेब्रुवारीला शेगाव येथे आयुष आरोग्य महामेळावा सुरू होताच, सहभागींना आयुर्वेद, योग, निसर्गोपचार, युनानी, सिद्ध आणि होमिओपॅथी यांच्या स्टॉल्सवर आरोग्य मार्गदर्शन मिळेल. प्रत्येक स्टॉलवर तज्ज्ञ डॉक्टर उपलब्ध असतील, जे मोफत आरोग्य तपासणी आणि उपचार देतील. तसेच, रुग्णांना आवश्यक औषधे उपलब्ध करून दिली जातील. मेळाव्यात आयुष औषध निर्माता कंपन्यांचे प्रदर्शन असेल, ज्यात नवीन संशोधन आणि उत्पादनांची माहिती मिळेल. हे स्टॉल्स जनसामान्यांसाठी खुले असून, त्यामुळे आरोग्य जागरूकता वाढेल. या सेवांमुळे मेळावा केवळ शेतीपुरता मर्यादित न राहता, संपूर्ण आरोग्य क्षेत्राला स्पर्श करेल.
आयोजनाचा इतिहास आणि संघटना
हा मेळावा अखिल भारतीय आयुर्वेद महासंमेलनाच्या सहकार्याने आयोजित करण्यात आला आहे. २५ फेब्रुवारीला शेगाव येथे आयुष आरोग्य महामेळावा सुरू होत असताना, हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे की, ही संघटना १९०७ मध्ये त्र्यंबकेश्वर येथे स्थापन झाली असून, आयुर्वेदाची सर्वात जुनी आणि मोठी संस्था आहे. या संघटनेने यापूर्वी २२ राज्यस्तरीय आणि ३ राष्ट्रीय स्तरावरील आरोग्य मेळावे यशस्वीपणे आयोजित केले आहेत. या मेळाव्याच्या आयोजन समितीचे अध्यक्ष डॉ. आशुतोष गुप्ता आहेत, जे आयुर्वेद महासंमेलनाचे उपाध्यक्ष देखील आहेत. या इतिहासामुळे मेळाव्याला एक विश्वासार्हता प्राप्त झाली असून, तो आयुष पद्धतींच्या प्रचारासाठी एक मजबूत व्यासपीठ ठरेल. संघटनेच्या अनुभवामुळे कार्यक्रमाची व्यवस्था उत्तम असेल.
मेळाव्याचे उद्देश आणि फायदे
मेळाव्याचा मुख्य उद्देश आयुष चिकित्सा पद्धतींचा प्रचार-प्रसार करणे आहे. २५ फेब्रुवारीला शेगाव येथे आयुष आरोग्य महामेळावा सुरू होण्यासोबतच, त्यात जनजागृती, मोफत उपचार आणि शेती मार्गदर्शन यांचा समावेश आहे. शेतकऱ्यांना वनऔषधी लागवडीबाबत मार्गदर्शन मिळेल, ज्यामुळे त्यांचे उत्पन्न वाढेल. तसेच, सामान्य नागरिकांना सोपे आणि स्वस्त उपचार कसे मिळवता येतील याची माहिती दिली जाईल. मेळाव्यात कार्यशाळा आणि व्याख्याने असतील, ज्यात आरोग्यविषयक विविध मुद्द्यांवर चर्चा होईल. हे फायदे जिल्ह्यातील आर्थिक आणि आरोग्य स्तर उंचावण्यास मदत करतील. एकूणच, हा मेळावा शाश्वत विकास आणि नैसर्गिक आरोग्य यांचा संगम आहे.
तयारी आणि सुरक्षा व्यवस्था
मेळाव्याच्या तयारीसाठी प्रशासनाने विशेष प्रयत्न केले आहेत. २५ फेब्रुवारीला शेगाव येथे आयुष आरोग्य महामेळावा सुरू होत असताना, केंद्रीय आयुषमंत्री प्रतापराव जाधव यांनी स्वतः शेगावातील संत गजानन महाराज इंजिनिअरिंग कॉलेज, देशमुख फार्म आणि विसावा परिसराची पाहणी केली आहे. राष्ट्रपतींच्या दौऱ्यामुळे सुरक्षा व्यवस्था कडक करण्यात आली असून, जिल्हाधिकारी डॉ. किरण पाटील आणि जिल्हा पोलीस अधीक्षक निलेश तांबे यांनी याबाबत चर्चा केली आहे. तयारीमध्ये स्टॉल्स उभारणे, मार्गदर्शन सत्रांची रचना आणि सहभागींची व्यवस्था यांचा समावेश आहे. या तयारीमुळे मेळावा यशस्वी होईल आणि सहभागींना सुरक्षित वातावरण मिळेल.
सहभागासाठी आवाहन
या मेळाव्यात सहभागी होण्यासाठी सर्वांना आवाहन करण्यात आले आहे. २५ फेब्रुवारीला शेगाव येथे आयुष आरोग्य महामेळावा सुरू होत असताना, केंद्रीय मंत्री प्रतापराव जाधव यांनी विशेषतः शेतकरी आणि नागरिकांना येथे येण्याचे सांगितले आहे. मेळावा उत्तम आरोग्य आणि शाश्वत शेतीसाठी एक संधी आहे, ज्यात मोफत सेवा आणि मार्गदर्शन मिळेल. सहभागी होऊन जनतेने आयुष पद्धतींचा लाभ घ्यावा, असे आवाहन आहे. हा कार्यक्रम राष्ट्रीय स्तरावरील असल्याने, त्याचा फायदा मोठ्या प्रमाणात होईल.