महाराष्ट्र शासनाने राज्यातील लाखो लाभार्थी महिलांसाठी एक आनंदाची बातमी जाहीर केली आहे. लाडकी बहीण योजनेअंतर्गत नोव्हेंबर, डिसेंबर आणि जानेवारी या तीन महिन्यांचा मासिक हप्ता एकाच वेळी देण्याचा निर्णय घेतला आहे. या निर्णयामुळे लाडक्या बहिणींना 3 महिन्याचे पैसे एकत्र मिळणार आहेत, ज्यामुळे त्यांच्या आर्थिक अडचणीवर मात करण्यास मदत होईल. महिला व बालविकास विभागाकडून ही माहिती देण्यात आली असून, लाडक्या बहिणींना 3 महिन्याचे पैसे एकत्र मिळणार हा निर्णय लवकरच अमलात येणार आहे.
ई-केवायसी प्रक्रियेमुळे उद्भवलेल्या अडचणी
गेल्या काही महिन्यांपासून लाडकी बहीण योजनेअंतर्गत ई-केवायसी (e-KYC) प्रक्रिया पूर्ण करण्यात अनेक महिलांना तांत्रिक आणि प्रशासकीय अडचणींचा सामना करावा लागला होता. या प्रक्रियेमुळे अनेकांचे हप्ते थकले होते. काही महिलांनी ई-केवायसी पूर्ण केल्यानंतरही त्यांच्या खात्यात रक्कम जमा झाल्याची खात्री करू शकल्या नाहीत, ज्यामुळे नैराश्य व्यक्त केले गेले. काही भागात महिला रस्त्यावर उतरून निषेधही करताना दिसल्या. या पार्श्वभूमीवरच लाडक्या बहिणींना 3 महिन्याचे पैसे एकत्र मिळणार या शासनाच्या निर्णयाला महत्त्व प्राप्त झाले आहे.
महिला व बालकल्याण विभागाची पावले
लाभार्थी महिलांना येणाऱ्या अडचणींचा सखोल अभ्यास करण्यासाठी महिला व बालकल्याण विभागाने जिल्हा व तालुका स्तरावर चौकशी अभियान सुरू केले होते. विभागीय अधिकाऱ्यांना संबंधित महिलांच्या घरी जाऊन प्रत्यक्ष समस्यांची माहिती गोळा करण्याचे आदेश देण्यात आले होते. तसेच, योजनेअंतर्गत नियम व अटी डावलून भरलेल्या अर्जांची पडताळणीही सुरू आहे. अशा जटिल परिस्थितीत लाडक्या बहिणींना 3 महिन्याचे पैसे एकत्र मिळणार ही बातमी लाभार्थींसाठी दिलासा देणारी ठरली आहे.
लाडकी बहीण योजनेचा राजकीय व सामाजिक परिणाम
राज्य सरकारने निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर सुरू केलेल्या लाडकी बहीण योजनेने महिलांना थेट आर्थिक आधार दिला आहे. या योजनेअंतर्गत सध्या दरमहा १५०० रुपये आर्थिक साहाय्य दिले जात आहे. अर्थमंत्री चंद्रशेखर बावनकुळे आणि उदय सामंत यांनी जिल्हा परिषद निवडणुकीच्या प्रचारादरम्यान हा मासिक हप्ता भविष्यात १५०० रुपयांवरून २१०० रुपये करण्याची शक्यता व्यक्त केली होती. सरकारच्या या नव्या निर्णयामुळे लाडक्या बहिणींना 3 महिन्याचे पैसे एकत्र मिळणार आणि त्यातून एकूण ४५०० रुपये एकाच वेळी प्राप्त होतील.
आर्थिक स्थैर्यासाठी संपूर्ण तीन महिन्याची रक्कम
एकत्रित हप्त्यामुळे लाभार्थी महिलांना मोठ्या प्रमाणात आर्थिक मदत मिळून त्यांच्या घरगुती गरजा भागविणे सोपे जाणार आहे. यामुळे शिक्षण, आरोग्य किंवा लहान प्रमाणावरील व्यवसायासाठी होणाऱ्या खर्चासाठी रक्कम वापरणे शक्य होईल. तीन महिन्यांची रक्कम एकदम मिळाल्याने त्यांच्या आर्थिक योजना आखण्यासही मदत होणार आहे. म्हणूनच, लाडक्या बहिणींना 3 महिन्याचे पैसे एकत्र मिळणार हे केवळ बातमी नसून त्यांच्या आर्थिक सबलीकरणाचे एक साधन बनले आहे.
प्रशासकीय प्रक्रियेतील सुधारणांची गरज
ई-केवायसी प्रक्रियेतील अडचणी हे योजनेच्या अंमलबजावणीतील एक मोठे आव्हान होते. अनेक ग्रामीण भागात इंटरनेट सुविधा व तांत्रिक ज्ञानाचा अभास असल्याने अनेक महिलांना ही प्रक्रिया पूर्ण करता आली नाही. शासनाने आता केवळ एकत्रित हप्ता देण्याचाच नव्हे तर या प्रक्रियेला अधिक सुलभ व सर्वांगीण बनवण्याचाही विचार करावा लागेल. जेणेकरून पुढील महिन्यांपासून लाडक्या बहिणींना 3 महिन्याचे पैसे एकत्र मिळणार यासारख्या परिस्थितीची निर्मिती होऊ नये आणि मासिक हप्ता नियमित मिळू शकेल.
लाभार्थींवर होणारा सकारात्मक परिणाम
या निर्णयाचा सर्वात मोठा सकारात्मक परिणाम लाभार्थी महिलांच्या दैनंदिन जीवनावर दिसून येणार आहे. एका वेळी मोठी रक्कम हातात येत असल्याने त्या कुटुंबातील आणीबाणीच्या परिस्थितीत कामी येऊ शकते. तसेच, लहान प्रमाणातील बचत करून स्वावलंबनाकडे वाटचाल करण्यास ही रक्कम मदत करेल. म्हणूनच, लाडक्या बहिणींना 3 महिन्याचे पैसे एकत्र मिळणार या घोषणेने ग्रामीण भागात आनंदाचे वातावरण निर्माण झाले आहे.
ई-केवायसी चुकलेल्या महिलांसाठी विशेष वेबसाइट, ३१ मार्च ही अंतिम तारीख
शासनाच्या या मोठ्या निर्णयासोबतच, ज्या महिलांनी विविध कारणांमुळे ई-केवायसी प्रक्रिया पूर्ण केली नाही किंवा त्या चुकल्या, त्यांना पुढील संधी देण्यात आली आहे. महिला व बालविकास विभागाने अशा सर्व लाभार्थींसाठी एक विशेष वेबसाइट सुरू केली असून, त्यावर ३१ मार्च ही अंतिम तारीख निश्चित करण्यात आली आहे. या वेबसाइटवर जाऊन महिला त्यांची ई-केवायसी प्रक्रिया पूर्ण करू शकतील, ज्यामुळे त्यांनाही योजनेच्या पुढील फायद्यांचा भागीदार होता येईल. ही पावल उचलून शासनाने सर्वसमावेशकतेचे संदेश दिले आहे. या नव्या संधीमुळे आता अधिकाधिक महिला योजनेचा लाभ घेऊ शकतील आणि लाडक्या बहिणींना 3 महिन्याचे पैसे एकत्र मिळणार या योजनेत त्यांचा समावेश निश्चित होईल.
अनेक अडचणी आणि विलंबानंतर शासनाच्या या निर्णयाने लाडकी बहीण योजनेच्या लाभार्थी महिलांमध्ये नवी आशा निर्माण केली आहे. हा निर्णय केवळ आर्थिक मदत देण्यापुरता मर्यादित नसून, सरकारच्या संवेदनशीलतेचे आणि लाभार्थ्यांच्या समस्यांवर त्वरित प्रतिक्रिया देण्याच्या इच्छाशक्तीचे प्रतीक आहे. लाडक्या बहिणींना 3 महिन्याचे पैसे एकत्र मिळणार या मोठ्या बातमीने राज्यातील महिला सबलीकरणाच्या दिशेने एक पाऊल पुढे जात आहे असे म्हणण्यास हरकत नाही. पुढील काळात योजनेची रक्कम वाढवण्यात आणि प्रशासकीय प्रक्रिया सोपी करण्यात याव्यात अशी अपेक्षा सर्वत्र व्यक्त केली जात आहे.